Tedbîru'l-Mütevahhid ve Hayy b. Yakzân'ın Tekâmül kavramı ekseninde karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ KEMAL GENÇ
Danışman: Selahattin Akti
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanın nihaî mutluluğa erişim süreci olarak görülebilen tekâmül meselesi birçok İslâm düşünürünün ilgisini çekmiştir. İnsanın maddî ve manevî olmak üzere iki varlık alanına ait yönü bulunmaktadır. Tekâmül, bir bakıma insanın maddî âlemden uzaklaşarak manevî olana yakınlaşması manası taşımaktadır. Tekâmül süreci, insanın iki varlık alanına ait olan yapısından kaynaklı olarak birtakım problemleri içermektedir. Manevî olana yakınlaşmanın önünde engel oluşturan maddî âleme ait unsurlar, bu problemlerin ana kaynağı olarak görülmektedir. Tekâmül sürecinin sonunda insanın, bu unsurları hayatının merkezinden uzaklaştırarak nihaî mutluluğa erişebilmesi gerekmektedir. İslâm felsefesi geleneğinin önemli isimlerinden olan İbn Bâcce ve İbn Tufeyl, tekâmül kavramı çerçevesinde eserler ortaya koyarak, insanın fiziki âlemde erişebileceği en yüksek yetkinlik mertebesi hakkında görüşler geliştirmişlerdir. İbn Bâcce, Tedbîru'lMütevahhid isimli eserinde nihaî mutluluğa ulaşabilmek için toplumdan kendini soyutlayarak yalnız kalan mütevahhid insanın tekâmülünü ele almaktadır. İbn Tufeyl ise, Hayy b. Yakzân isimli eserinde tek başına olan yalnız bir insanın kendi kendini yönetmesi suretiyle yetkinliğini elde etmesini incelemektedir. Bu eserlerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi, her iki filozofun da insanın tekâmülüne yönelik görüşlerinin birbiriyle ilişkilendirilerek ele alınmasına olanak sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Tekâmül, İbn Bâcce, İbn Tufeyl, Tedbîru'l-Mütevahhid, Hayy b. Yakzân