Çağdaş Türk Resim Sanatında melankolik yansımalar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇİSEM OĞRAŞ

Danışman: Evren Karayel Gökkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz toplumunda, sanatçılar ve sanat eserleri üzerinde yaygın şekilde etkisi gözlemlenen melankoli kavramı tarih boyunca delilik, dahilik, hastalık, mizaç ve ruhsal durum gibi kelimelerle anılmıştır. Bu çalışmada melankoli kavramının Antik Çağ'dan modern zamanlara kadar değişen anlam perspektifi tıp, psikoloji ve felsefe alanlarındaki bilgiler ışığında incelenerek melankolinin genel tarihi üzerinde durulmuştur. Geçen zamanda insan yaşamında meydana gelen buluşlar kentlerde yaşayan kendi içine çekilmiş melankolik karakter ve tipleri meydana getirmiştir. Bu bağlamda modern dünyada oluşan yalnız melankolik portresi, sanatın ve hayatın farklı noktalarında yer alan Don Quijote, piyero ve Flâneur karakterleri üzerinden ele alınarak incelenmiştir. Olumlu ve olumsuz nitelikleri bünyesinde barındıran kavramın romantik dönem sonrası psikolojide çoğunlukla depresyon ve onun niteledikleriyle birlikte ele alındığı gözlemlenmiştir. Öte yandan melankolinin deha, hayal gücü ve yaratıcılıkla ilişkisi sorgulanarak kavramın çift kutuplu yapısı ve anlam çerçevesi resim sanatındaki eserler üzerinden araştırılmıştır. Melankolinin Batı ve Türk resim sanatına etkileri incelenmiş ve bu bağlamda resim çözümlemeleri yapılmıştır. Bu tezde Antik Çağ'dan beri deha ve delilik arasında anlam değişimlerine uğrayan melankoli kavramının konu ve biçim bağlamında sanatla ifadesi doğrultusunda meydana gelen bağı incelemek ve kavramın Çağdaş Türk resim sanatındaki biçimsel yansımalarının yarattığı değişimi irdelemek amaçlanmıştır.