Lavanta (Lavandula spp.) bitkisi distilasyon atıklarının mısır bitkisi gelişim özellikleri ve besin elementi içeriklerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR BİNBİR

Danışman: Cafer Türkmen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada; son yıllarda ülkemizde ekim alanları giderek artan lavanta (Lavandula spp.) bitkisi distilasyon atıklarının (LDA) sap, saman, kompost ve biyokömürleştirilmiş halleri serada saksı topraklarına uygulanmıştır. Uygulamaların yetiştirilen mısır bitkisi gelişim özelliklerine (bitki boyu, bitki çapı, yaprak sayısı, gövde kuru ağırlığı, gövde yaş ağırlığı, gövde kuru madde oranı, kök kuru ağırlığı, kök yaş ağırlığı, kök kuru madde oranı, kök/gövde oranı), yaprakların makro-mikro besin (azot (N), fosfor (P), potasyum (K), sodyum (Na), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), demir (Fe), bakır (Cu), çinko (Zn), mangan (Mn)] içeriklerine, silajlık bitki verimlerine ve yaprakların protein içeriklerine etkileri araştırılmıştır. LDA uygulamalarının topraklarda alınabilir makro-mikro (P, K, Na, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn) element içerikleri ve bazı toprak biyolojik-biyokimyasal özellikleri [mezofil aerobik mikroorganizma sayıları (MOS), katalaz ve üreaz enzim aktiviteleri, amonyum (NH4), nitrat (NO3)] analizleri yapılmış, elde edilen sonuçlar kontrol grubuyla karşılaştırılarak istatistiksel değerlendirmeler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; LDA mısır bitkisi gelişim özelliklerinden yaprak sayıları ve kök kuru madde oranları dışındaki özelliklerde önemli farklara neden olmuştur (p<0.05). Uygulamaların etkisiyle mısırın silajlık verimi ile yaprakların N, protein, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn ve Mn içeriklerindeki değişimler önemli olurken; P ve Na içeriklerindeki değişimler önemsiz olmuştur (p<0.05). LDA uygulamalarının etkisiyle topraklarda MOS, katalaz enzim aktivitesi, alınabilir Ca ve Fe değişimleri önemsiz olmuş; üreaz enzim aktivitesi, NH4 ve NO3 ile alınabilir P, K, Mg, Na, Cu, Zn, Mn değişimleri önemli olmuştur (p<0.05). İncelenen toprak ve bitki özelliklerindeki önemli değişimler; farklı işlemler uygulanmış LDA'nın içerdikleri kalıntı alleopatik veya diğer bileşenlerin etkisine dayandırılabilir. Bu çalışmanın tarla denemesiyle desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Lavandula, Distilasyon Atığı, Mısır, Katalaz, Üreaz, Bitki Besin Maddesi