ÇANAKKALE İLİ TERMİK SANTRALLERİNİN UÇUCU KÜL KARAKTERİZASYONUNUN BELİRLENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Deniz Ay

Danışman: Deniz Şanlıyüksel Yücel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Artan enerji ihtiyacına bağlı olarak, Türkiye'deki termik santrallerin sayısı hızlı olarak artmaktadır. Termik santral atığı olan uçucu küller, genellikle herhangi bir önlem alınmadan santralin çevresinde depolanarak olumsuz çevresel etkilere sebep olabilmektedir. Bu yüksek lisans tezi kapsamında yakma teknolojileri ve kullandıkları kömür farklı olan 3 termik santralin uçucu küllerinin fiziksel, kimyasal ve mineralojik özeliklerinin ve liç karakterizasyonunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç ile Çanakkale ilindeki dolaşımlı akışkan yatak teknolojisi kullanan 18 Mart Çan, pulverize kömür yakma teknolojisi (kritik altı) kullanan Çan 2 ve pulverize kömür yakma teknolojisi (süper kritik) kullanan Bekirli termik santrallerinden uçucu kül örnekleri alınmıştır. 18 Mart Çan termik santralinde Çan linyitleri, Çan 2 termik santralinde Çan, Soma ve Malkara linyitleri paçal yapılarak kullanılmaktadır. Bekirli termik santralinde kullanılan kömür ise ithaldir. Santrallerin farklı yakma teknolojileri ve kullandıkları kömürlerin farklılığı yanma sonrası ürünlerinin özelliklerinde farklılığına sebep olmaktadır. Uçucu küllerinin özellikleri ICP-MS, XRD, SEM-EDX, BET, mastersizer analizleri ile belirlenmiş, kimyasal özellikleri Çan linyitleri, Türkiye ve dünya kömür ortalama değerleri ile karşılaştırılmıştır. Liç testleri sonucunda uçucu kül liçlerinin zaman bağlı olarak pH değerlerinin azaldığı, elektriksel iletkenlik değerlerinin ve iyon konsantrasyonun arttığı saptanmıştır. Ayrıca uçucu kül liçlerinin Al, As, Se ve SO4-2 konsantrasyonun İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik limit değerlerinden yüksek olduğu tespit edilmiştir.