İzmir Arkeoloji Müzesi'ndeki Bizans Dönemi taş eserleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL ANDIÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE ÇAYLAK TÜRKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada İzmir Arkeoloji Müzesi'nde bulunan Bizans dönemine ait taş eserler incelenmiştir. Çalışma kapsamında toplam 125 taş eser değerlendirilmiştir. Söz konusu eserlerden bir bölümü farklı araştırmacılar tarafından daha önce yayınlanmıştır. Ancak müzedeki Bizans dönemi mimari plastiklerinin bütününün incelendiği bir çalışma yapılmamıştır. Bu bakımdan yüksek lisans tez çalışmamız bir ilk olacaktır. Müzede incelediğimiz taş eserleri sütun kaidesi, sütun başlığı, arşitrav, levha, yassı paye, kiborion kemeri, templon paye başlığı, templon payesi, başlığıyla birlikte monolit templon payesi, ambon merdiven blokları, ambon balkonu ve merdiven yanı levhaları, kapı lentosu, friz gibi statik ve liturjik işleve sahip mimari plastik örnekler oluşturmaktadır. Bu eserler bezeme motifi, üslup özellikleri, bezeme tekniği, malzeme ve kompozisyon özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmiş, ayrıntılı olarak belgelenmiştir.Müzede yer alan farklı türdeki mimari plastiklerden ancak bir kısmının buluntu yeri ya da müzeye nereden getirildiği bilinmektedir. Biri taş geri kalanı ise farklı renk ve kalitede mermerden yapılmış eserler üzerinde alçak kabartma, yüksek kabartma veya kazıma tekniğinde bitkisel motifler, geometrik motifler, hayvan figürleri, haç ve çeşitli semboller ile insan figürleri kullanılarak birbirinden farklı çok sayıda bezeme kompozisyonunun meydana getirilmiş olduğunu görmekteyiz. Yüksek lisans tez çalışması kapsamında incelediğimiz bu mimari plastik örnekler Anadolu, Başkent, Yunanistan ve yurt dışındaki müzelerde bulunan benzer örnekleriyle kıyaslanarak tarihlendirmeye, Bizans sanatı içindeki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmıştır.