Öğretmenlerin iş-yaşam kalitesi ile örgütsel yaratıcılık algıları arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın aracılık rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞAH MUTLU
Danışman: ADİL ÇORUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı, öğretmenlerin iş-yaşam kalitesi, örgütsel yaratıcılık ve örgütsel bağlılık algılarını belirlemek ve iş-yaşam kalitesi ile örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın aracı rolünü incelemektir. Araştırmada nicel yöntem ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Erzurum'daki kamu anaokulları ve ilkokullarında çalışan 3.782 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklem, küme örnekleme yöntemi ile seçilen 454 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler, "İş Yaşam Kalitesi Ölçeği" (Akar ve Üstüner, 2017), "Öğretmen Yaratıcılığı Ölçeği" (Uçar, 2015) ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" (Han, Dağlı ve Elçiçek, 2018) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26 ve AMOS 24 paket programları kullanılmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiği için veri analizinde parametrik testlerden yararlanılmıştır. Ayrıca Pearson Korelasyon ve Basit Doğrusal Regresyon analizleri yapılmıştır. Örgütsel bağlılığın aracılık rolünü incelemek için ise Yapısal Eşitlik Modellemesi yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, öğretmenlerin iş-yaşam kalitesi algıları yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, maddi durum, eğitim seviyesi, ek iş yapma, unvan, mesleki kıdem, sınıf mevcudu, okulun yerleşim yeri, öğretmen ve öğrenci sayısı ile branş değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Örgütsel yaratıcılık algıları medeni durum, çocuk sahibi olma, maddi durum, ek iş yapma, unvan, mesleki kıdem, öğretmen ve öğrenci sayısı ile branşa göre; örgütsel bağlılık ise cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, eğitim seviyesi, unvan, mesleki kıdem, okul kıdemi, öğretmen sayısı, ulaşım süresi, haftalık ders saati ve branşa göre farklılaşmıştır. İş-yaşam kalitesi ile örgütsel yaratıcılık, örgütsel bağlılık ile örgütsel yaratıcılık ve iş-yaşam kalitesi ile örgütsel bağlılık arasında orta düzeyde pozitif anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ancak iş-yaşam kalitesi ile örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın aracı rolü olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, İş-Yaşam Kalitesi, Örgütsel Yaratıcılık, Örgütsel Bağlılık, Aracılık Rolü