KULLANIMLAR VE DOYUMLAR KURAMI BAĞLAMINDA TÜRKİYE'DE YAYINLANAN YARIŞMA PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: MASTERCHEF TÜRKİYE VE DOYA DOYA MODA ADLI YARIŞMA PROGRAMLARI ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MEDYA VE KÜLTÜREL ÇALIŞMALAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA KASIM
Danışman: Serhat Çoban
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elihu Katz'ın öncüsü olduğu kullanımları ve doyumlar kuramı, kullanıcıların medya kullanımıyla ilgili gereksinimlerini ve elde edilen doyum kavramlarını araştırıp açıklamayı hedeflemektedir. Bu çalışmada, Masterchef Türkiye ve Doya Doya Moda adlı yarışma programlarının resmi Instagram sayfalarında yer alan izleyici yorumları söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmada izleyici gruplarının medya yapımlarını enformasyona ulaşma, medya içeriklerindeki karakterlerle kendini benzeştirme veya bağ kurma, başkalarıyla etkileşimde bulunma veya iletişim kurma, bir topluluğa ait olma hissi, günlük yaşam stresinden kaçarak rahatlama, duygusal boşalma ile tatmin sağlama ve keyif alma gibi gereksinimleri için kullandıklarına ulaşılmıştır. Çalışma, izleyicilerin farklı amaçlara ulaşmak için medya yapımlarını tercih ettiği ve bu doğrultuda hedeflenen doyumları elde etmeyi amaçladığı varsayımı ile izleyicilerin yaptığı Instagram yorumlarının söylem analizi yöntemiyle incelenmesi ile oluşturulmuştur. Çalışma ile kullanımlar ve doyumlar kuramının günümüzdeki etkisi araştırılmaya çalışılmıştır. Sonucunda ise, yarışma programı izleyicisinin desteklediği yarışmacının kazanmasıyla heyecan duyup adeta kendileri kazanmış gibi gururlu hissettikleri, desteklemedikleri yarışmacılara nefret sözcükleri kullanarak rahatlama yaşadıkları, vii yarışmacıları taraftar gibi tutarak ve rekabet duygusuyla hareket ederek tam da kuramda öne sürülen hissi duydukları saptanmıştır (Kasım, 2022: 38). Anahtar Kelimeler: Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı, Instagram, Söylem Analizi, Masterchef Türkiye, Doya Doya Moda.