Besi sığırlarında grup büyüklüğünün performans, sağlık ve davranış özelliklerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAYFUN KURTMAN

Danışman: Cemil Tölü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, aynı büyüklükteki padoklarda farklı hayvan sayısının Simental ırkı danalarda performans, sağlık ve davranış özelliklerine etkisi irdelenmiştir. Çalışma 36 m2 yarısı düz beton ve yarısı ızgara beton zemine sahip bölmelerde gerçekleştirilmiştir. Padoklarda 8, 10 ve 12 baş 6 aylık yaşta dana yerleştirilmiştir. Altı aylık periyotlarla denemeler 3 kez tekrar edilmiştir. İki denemede 24 saatlik altı gün seçilerek hayvanların günlük davranışları zaman örneklemesi yöntemiyle (10 dk. aralıklı) belirlenmiştir. Gruplarda sosyal hiyerarşi belirlenmiş ve baskınlık sıralarına göre üst, orta ve alt olarak sınıflandırılmıştır. Besi sonunda 8 başlı grup diğer gruplardan önemli ölçüde canlı ağırlık (CA) ve günlük canlı ağırlık artışına (GCAA), sahip olmuştur (P<0,05). Benzer şekilde 8 başlı grubun ayıklama öncesi (gruptan alfa ve diğer bir hayvanın alınması) CA, ayıklama öncesi ve sonrası GCAA değerleri de diğer gruplardan daha yüksek olmuştur (P<0,05). Sosyal hiyerarşinin orta sırasında yer alan hayvanlar üst ve alt sıradaki hayvanlardan daha yüksek CA'ya sahip olmuşlardır (P<0,05). Grup büyüklüklerine yaslanma, geviş getirme, dikilme, arkadaşça etkileşim ve beslenme davranışları farklılaşmıştır (P<0,05). Gruptaki hayvan sayısı artıkça dikilme davranışı ve yem rekabeti artarken, hayvan sayısı azaldıkça hayvanların birbirleriyle daha fazla oranda olumlu etkileşime girmişlerdir. Yatma, yan yatma, arkadaşça etkileşim ve atlama sosyal sıralamaya göre değişmiştir (P<0,05). Hiyerarşinin alt sıralarındaki danalar, üst ve orta sıralardaki danalardan daha düşük oranda beton zeminde ve daha yüksek oranda ızgara zeminde yatmışlardır (P<0,05). Hiyerarşinin üst sıralarında yer alan danalar yan yatma davranışı daha fazla göstermişlerdir (P<0,05). Sonuç olarak, beside padokta içerisinde gruptaki hayvan sayısının belirlenmesinde, grup içi sosyal hiyerarşi yapısı ve bireylerin davranış gereksinimleri dikkate alınmalıdır.