Dijital liderlik becerilerinin örgütsel yeniliğe etkisinde yapay zekâ araçlarının düzenleyici rolü: Edirne ili okul yönetici ve öğretmenleri üzerine bir çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURDAN FİDAN ALABAK

Danışman: Gülten Gümüştekin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yönetici ve öğretmenlerin dijital liderlik becerilerinin örgütsel yeniliğe etkisinde yapay zekâ araçlarının düzenleyici rolünün incelendiği bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden olan tarama deseni kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini T.C. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk, orta ve lise kademesinde görev yapmakta olan tüm okul yöneticisi ve öğretmenler oluştururken; örneklemi Edirne ilinde görev yapmakta olan 74 yönetici ve 382 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında "Kişisel Bilgi Formu" ve "Okul Yöneticisi ve Öğretmenler İçin Anket Formu" kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen anket verileri Excel uygulamasına aktarıldıktan sonra IBM SPSS 22 Paket İstatistik programı ve R programlama dili için açık kaynaklı bir grafiksel kullanıcı arayüzü olan Jamovi kapsamında analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre katılımcılar dijital liderlik becerileri ve örgütsel yenilik düzeyleri arasında orta düzeyde ilişki sergilemektedir. Benzer şekilde dijital liderlik becerileri ile yapay zekâ (YZ) görüşleri arasında orta düzeyde bir ilişki gözlemlenmiştir. Ancak, yapay zeka görüşleri ile örgütsel yenilik arasında düşük düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak, dijital liderlik düzeyi cinsiyete veya hizmet süresine göre önemli ölçüde değişmemekle birlikte, iş rollerine göre farklılık göstermektedir. YZ düzeyleri açısından, cinsiyete ve iş rollerine göre önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır. Örgütsel yenilikçilik eğitim durumuna göre bazı farklılıklar göstermektedir. Dijital liderlik ve kurumsal yenilikçilik arasında orta düzeyde ve anlamlı bir pozitif ilişki bulunmaktadır. Bu, dijital liderlik algısının yükseldikçe örgütsel yenilik tutumunda artış eğilimi bulunduğunu ifade etmektedir. Ancak, yapay zekanın bu ilişkideki düzenleyici rolüne bakıldığında yapay zeka algısının dijital liderlik ile örgütsel yenilik arasında düzenleyici bir rol oynamadığı tespit edilmiştir. Bu sonuç, YZ teknolojilerinin eğitim kurumlarında henüz gelişim aşamasında olması ve örgütsel yeniliğe örgütsel değişkenlerin de etki etmesi ile açıklanabilmektedir. Sonuç olarak dijital liderlik ve örgütsel yenilikçilik karşılıklı etkileşim içinde olan değişkenlerdir ve bu nedenle okullarda sürdürülebilir bir yenilik kültürü, ancak bu üç boyutun eş zamanlı güçlendirilmesiyle ve yapay zeka teknolojilerinin örgütsel süreçlerde daha belirgin kullanılması ile mümkün olacaktır. Anahtar