Çanakkale Yenice yöresi dokumaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: COŞKUN YANAR

Danışman: Ali Osman Uysal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dokuma sanatı; insanoğlunun en önemli buluşlarından biridir. Bu sanat dalı, Türklerle önemli gelişmeler göstermiş, eski çağlardan günümüze, devamlı bir gelişme çizgisi içerisinde, günün ihtiyaçlarına göre yeni yeni dokuma örnekleriyle günümüze kadar gelmiştir.Çanakkale yöresi önemli dokuma merkezlerinden biridir. Bölgede dokumacılık eski çağlardan beri gelişerek günümüze kadar gelmiştir. Halı dokuma, düz dokuma ve bez dokumalar bölgenin önemli dokumalarındandır. Bölgede halı ve düz dokumalar daha yaygın olarak dokunmaktadır. Bez dokumalar ise halkın kendi ihtiyaçlarını karşılamak için yapılmıştır. Anadolu'nun diğer bölgelerindeki gibi fazla gelişme göstermemiştir.Yöredeki halı ve düz dokuma yaygıları Batı Anadolu dokumalarının etkisini göstermektedir. Özellikle halı dokumalarda Bergama halılarının motif ve kompozisyon etkisini görmekteyiz. Düz dokumalar ise, Anadolu'daki düz dokuma yaygılarıyla kısmen ortak özellikler taşısa da halı dokumalarda olduğu gibi daha çok Batı Anadolu yöresi dokumalarıyla yakın benzerlik göstermektedir.Bez dokumalar, bez ayağı dokuma tekniği ile yapılmış dokumalardır. Bu dokumalar Anadolu'daki kumaş dokumalar gibi çeşitli örnekler sergilememektedir. Bez dokumalar halkın günlük kullanım ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yapılmış, seri üretim gözetilmemiştir. Giyim eşyası olarak, çendil, iç göynek ve don bu dokuma örneklerindendir.Dokumacılıkta kullanılan gereçler yün, pamuk ve kıldır. Yün ve kıllar yörede yetiştirilen koyun ve keçilerden elde edilmektedir. Yünün ve kılın ip haline getirilmeleri bazı yöresel özellikler taşısa da Anadolu'nun diğer yöreleriyle benzerlikleri vardır. Pamuk ipler ise satın alınarak kullanılmıştır.Halı ve düz dokumalarda dikey sarma tezgâhlar, bez dokumalarında ise çulfalık denilen tezgâhlar kullanılmıştır. Kirkit, makas, kılıç diğer kullanılan araçlardandır.Yörede son yıllarda dokumacılık terk edilmiştir. Bu dokumalar, Türk dokuma sanatı içinde yerini almıştır. Dokumaların araştırılıp incelenerek bilim dünyasına kazandırılması ve tekrar yaygınlaşması bakımından bu çalışmanın yol gösterici olabilmesi umulmaktadır.