Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuba ÖZDEMİR
Danışman: Mehmet Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Endülüslü edebiyatçılar hicrî V. yüzyıla kadar edebiyat alanında Doğu ile bağlantılarını koparmamış, teliflerinde Doğu edebiyatını taklit etmişlerdir. Buradaki Arap toplumu, her alanda Doğu kültürüne bağlı kalmaya özen göstermiştir. Diğer yandan vatan özlemi, Endülüslü edebiyatçıların teması olmuş Doğu'da yaşamamalarına rağmen sürekli Doğu'yu tasvir etmişlerdir. İbn 'Abdirrabih, İbn Hânî ve İbn Şuheyd gibi şairler bu taklitçi akımın temsilcilerinden olup Doğu'nun üslûbundan etkilenmişlerdir. Hicrî IV. yüzyılda şiir, nesir ve rivâyet açısından dirâyetli olan İbn 'Abdirabbih, Doğu Arap edebiyatını Endülüs'e aktaran en önemli edebiyatçılardan biri kabul edilmiştir. O, kendinden öncekilerden etkilenmiş ve günümüze ulaşan tek eseri el-'Ikdu'l-ferîd (eşsiz gerdanlık)'i Doğu kaynaklarını referans alarak oluşturmuştur. el-'Ikdu'l-ferîd, Doğulu Arap edebiyatçıların eserlerinden nakillerde bulunan, siyaset, edebiyat, ahlâk, mizah, nükte gibi konuları ihtiva eden, tarih ve edebiyat içerikli ansiklopedik bir eser olarak kabul görmüştür. Bu çalışmada İbn 'Abdirabbih'in edebiyattaki yeri ve hicrî IV. yüzyıl edebiyat anlayışı, ünlü eseri el-'Ikdu'l-ferîd üzerinden izah edilmeye çalışılmıştır. İbn 'Abdirabbih'in ilgili eseri bazı edebiyatçıların nezdinde taklit olarak nitelendirilmişse de kendinden öncekilerin eserlerine kıyasla bu eserin daha hacimli olması, konu çeşitliliği ve konuların en ince detaylara kadar götürülmesi müellifin özgünlüğünü ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Endülüs Edebiyatı, İbn 'Abdirabbih, el-'Ikdu'l-ferîd, Nesir, Ansiklopedik eser.