Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın çocuk şiirlerindeki eğitsel iletiler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU ÇAPAR

Danışman: Hulusi Geçgel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezin ilk bölümünde; edebiyat, çocuk edebiyatı, ileti, eğitsel ileti, eğitsel iletilerin sınıflandırılması, 11-14 yaş grubu çocukların fiziksel, sosyal, kültürel, psiko-motor gelişim özellikleri ve bu yaş grubunun ilgi ve ihtiyaçları, problem, amaç ve alt problemler, sayıltılar (varsayımlar), sınırlılıklar, şiir, şiir türü, şiir türünün tarihsel gelişimine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise yöntem, araştırmanın modeli, veri toplama araçları, veri analizi, doküman inceleme, geçerlilik ve güvenirlik ile ilgili bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde bulgular ve yorum ilişkin bilgiler sunulmuştur. Dördüncü bölümde, sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Dağlarca'nın, araştırma kapsamında yer alan; "Oyun Okulu, Bitkiler Okulu, Arkaüstü, Balina ile Mandalina, Başparmak, Cin ile Cincik, Cincik, Dolar Biriktiren Çocuk, Güneşi Doğduran, Göz Masalı, Gösterme Parmağı, Kuş Ayak, Ortaparmak, Okulumuz 1'deki, Okulumuz 2'deki, Kanatlarda, Okulumuz 3'teki, Serçe Parmak, Şeker Yiyen Resimler, Yüzük Parmağı, Yaramaz Sözcükler ve Yazıları Seven Ayı" adlı eserleri eğitsel iletiler bağlamında incelenmiştir. İncelemeler sonucunda Dağlarca'nın 22 şiir kitabındaki şiirlerinin eğitsel iletiler açısından kapsamlı olduğu, bu iletilerde en çok: Kişisel Gelişime Yönelik Eğitsel İletiler'' kapsamında en çok, sorumluluk ve okulu sevmek iletilerine yer verilmiştir. Toplumsal Gelişime Yönelik Eğitsel İletiler'' kapsamında, aileye değer vermek, eğitime önem vermek, çocuğu takdir etmek iletileri şiirlerinde ağırlıklı olarak yer verilmiştir. Çevre Bilinci Gelişimine Yönelik Eğitsel İletiler'' kapsamında, hayvan sevgisi, doğayı sevmek ve doğanın değerini bilmek iletileri ağır basmaktadır. Evrensel Düşüncenin Gelişimine Yönelik Eğitsel İletiler'' kapsamında, barış içinde yaşamak, evrensel değerlere duyarlılık iletileri ağır basmaktadır. Ekonomiye Yönelik Eğitsel İletiler'' kapsamında, tutumlu olmak iletisi ağır basmaktadır. "İyi bir çocuk edebiyatında eser çocukların hayal dünyasına girmeli, çocukların bakış açılarını değiştirmeli, farklı pencerelerden bakabilmelerine ışık tutmalıdır." (Gönen ve Veziroğlu, 2012). Çocukların hayata atıldıkları ilk andan itibaren çocuğu anlatan eserler didaktik (öğretici) olmamalı, çocuğun hiç düşünmedikleri fikirlerle buluşmasına olanak sağlamalı ve farklı duygularla buluşturmalıdır. Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın çocuğu anlatan 22 kitabı ile çocuğun dünyasına seslenmenin yanında; ebeveynlere, eğitimcilere ve bu konuda çalışma yapan araştırmacılara yardımcı olması ve çocuk eğitimi alanında yol gösterici olması bakımından önemlidir.