Sağlıklı sıçanlarda dallı zincirli amino asit takviyesi ve dirençli yüzme egzersizinin böbrek dokusu üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEMRE AYDEĞER

Danışman: Hüseyin Avni Eroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde egzersizin vücut kompozisyonunu geliştirmek amacıyla spor salonlarında yapımının yaygınlaşması, kişileri bilinçli/bilinçsiz olarak besin takviyeleri kullanımına yönlendirmektedir. Bu besin takviyelerinden birisi de dallı zincirli amino asit (BCAA) takviyeleridir. Lösin, izolösin ve valinden oluşan esansiyel amino asitlerinden oluşan BCAA takviyeleri, bu amino asitlerin kas protein sentezini arttırıcı ve intrasellüler sinyal yolaklarını uyarıcı etkisinden dolayı tercih edilmektedir. BCAA takviyeleri hakkında farklı dokular üzerinde çalışmalar bulunmakla beraber dirençli egzersizle böbrek üzerine etkilerini inceleyen herhangi bir çalışma mevcut değildir. Çalışma bu eksikliğin giderilmesi amacıyla planlandı. Çalışmada toplam 24 adet 2 aylık erkek Wistar Albino sıçan her bir grupta 6 adet olacak şekilde 4 grup oluşturuldu: Kontrol, BCAA, Egzersiz, Egzersiz+BCAA. BCAA gruplarına 2,5 mg/kg olarak her gün oral gavaj şeklinde BCAA takviyesi uygulandı. Egzersiz gruplarına ise haftanın 5 günü 6 hafta süresince dirençli yüzme egzersizi yaptırıldı. Çalışmanın bitiminde sıçanlardan alınan böbrek dokuları uygun koşullarda saklanarak histopatolojik, immünohistokimyasal ve genetik incelemeler yönünden değerlendirildi. Bu değerlendirmeler neticesinde, BCAA takviyelerinin böbrekte doğrudan tübüler nekroza sebebiyet vermese bile egzersiz ile birlikte tüketiminin böbrek hasarını arttırdığı belirlendi. Bununla birlikte immünohistokimyasal ve genetik bulgular birlikte değerlendirildiğinde egzersiz ile BCAA'ların apoptoz mekanizması üzerinde antagonist bir etkinlik gösterdiği tespit edildi. Bu iki sonuca ek olarak egzersizin özellikle proksimal tübül, egzersizin yanında BCAA tüketiminin ise böbreğin diğer bölümleri olan bowman kapsülü ve glomerüler membranda sorunlara yol açabileceği kanatine varıldı. Sonuç olarak BCAA takviyesi kullanımının, böbreklerde oluşturabileceği hasar/lara karşı hekim kontrolünde kullanılması tavsiye edilmektedir.