Toksik liderliğin öğretmenlerin mobbing algıları ve örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN ÖZCAN
Danışman: İlknur Maya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toksik liderlik, örgüt ortamına ve çalışanların hem performansına hem de ruhsal durumuna büyük ölçüde zarar veren ve yıkıcı bir liderlik tarzıdır. Eğitim ise bir toplumun kalkınması için temel belirleyici konumundadır. Eğitim yoluyla toplumsal hedeflere ulaşılması için eğitim sürecindeki aktörlerin etkili bir şekilde performans göstermesi sağlanarak olumsuz tutum ve davranışlardan kaçınılması gerekmektedir. Toksik liderlik ve mobbing, eğitim kurumlarının hedeflerini engelleyen durumlara örnekler arasındadır. Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin toksik liderliğinin öğretmenlerin mobbing algıları ve örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu araştırma ilişkisel tarama modeline dayalı olarak ve nicel desende gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Çanakkale ili merkez okullarında ve Çan ilçesinde görev yapan 455 öğretmen yer almıştır. Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Toksik Liderlik Ölçeği, Mobbing Ölçeği ve Öğretmenler İçin Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS programına aktarılarak yüzde analizi, frekans analizi, regresyon analizi, korelasyon analizi, Mann Whitney-U testi, Shapiro-Wilk testi, Kolmogrov-Smirnow testi ve Kruskal Wallis-H testi analizleri uygulanmıştır. Çalışmada okul müdürlerinin toksik liderlik düzeyleri ve öğretmenlerin mobbing algı düzeyleri yüksek, öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri orta düzeyde bulunmuştur. Ulaşılan sonuçlar, eğitim kurumlarında okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarının mobbingin algılanmasında etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca eğitim kurumlarında mobbing davranışlarının öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyini düşürdüğü sonucuna varılmıştır. Bir diğer yandan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyi ile eğitim kurumlarında toksik liderlik düzeyleri arasında pozitif bir ilişki bulunduğu çalışmanın çarpıcı bulguları arasındadır. Sonuç olarak, okullarda toksik davranışları uyarmak, tanımlamak ve ele almak için işlevsel bir sistem oluşturulması ve bu konuda gerek öğretmenlere gerekse okul müdürlerine hizmet içi eğitimler düzenlenmesi öneri olarak getirilebilir. Anahtar Kelimeler: Toksik liderlik, Mobbing, Örgütsel bağlılık, Okul Müdürleri, Öğretmenler.