Belgesel ders videolarının 5.sınıf öğrencilerinin çevresel tutumlarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLICAN DONDURAN IŞIK
Danışman: Eylem Yalçınkaya Önder
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, belgesel ders videolarının 5. sınıf öğrencilerinin çevreye karşı tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Marmara Bölgesi'ndeki bir devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Aynı öğretmeninin ders verdiği iki farklı 5. sınıf şubesinden biri deney grubu (n=23), diğeri kontrol grubu (n=23) olarak belirlenmiştir. Deney grubunda dersler belgesel videolarla zenginleştirilmiş materyallerle işlenirken, kontrol grubunda mevcut öğretim programı doğrultusunda yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri, "Çevre Tutum Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Ölçek verileri, ön test ve son test şeklinde uygulanmış; analizlerde parametrik testler (bağımsız örneklemler t-testi ve ANOVA) kullanılmıştır. Nitel veriler, deney grubu öğrencilerinin uygulama sürecinde doldurdukları altı adet çalışma yaprağı ve uygulama sonunda gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, belgesel içerikli öğretim yönteminin öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarını geliştirmede etkili olduğunu ortaya koymuştur. Nicel bulgulara göre, deney grubundaki öğrencilerin çevre tutum puanları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuş, cinsiyet değişkenine bağlı olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır; ancak kız öğrencilerin puanlarının genel olarak daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Nitel veriler ise, öğrencilerin biyoçeşitlilik, sürdürülebilirlik, çevre kirliliği ve doğal afetler gibi konularda farkındalıklarının arttığını, belgesel videoların dikkat çekici, öğretici ve eğlenceli bulunduğunu ortaya koymuştur. Öğrenciler, bu materyallerin çevresel sorunlara karşı daha bilinçli ve duyarlı bireyler olmalarını sağladığını ifade etmiş, görsel-işitsel içeriklerin öğrenmeyi kolaylaştırdığı yönünde görüş bildirmişlerdir. Bu sonuçlar, belgesel videoların çevre eğitimi süreçlerinde bilişsel ve duyuşsal gelişimi destekleyen etkili bir araç olduğunu göstermektedir.