Bazı entomopatojen nematod türlerinin mantar sineklerine (Lycoriella spp.) (Diptera: Sciaridae) etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİĞDEM EREN
Danışman: Uğur Gözel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mantar yetiştiriciliğinde önemli ürün kayıplarına neden olan birçok zararlı bulunmaktadır. Bu zararlılardan biri olan mantar sineği Lycoriella sp. (Diptera: Sciaridae), özellikle genç bitki materyalinde mücadelesi zor bir zararlıdır. Yaşamlarının büyük kısmını toprakta geçiren entomopatojen nematodlar (EPN) birçok zararlı böceğe karşı biyolojik mücadelede başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. Yapılan bu çalışmada biyolojik mücadelede kullanılan EPN'lerin, mantar yetiştiriciliğinde önemli ekonomik kayıplara neden olan mantar sineğinin son dönem larvalarına karşı virülenslikleri laboratuvar koşullarında araştırılmıştır. Çalışmada Türkiye'nin farklı illerinden elde edilen 4 farklı EPN türü; Steinernema affine, S. carpocapsae, S. feltiae ve Heterorhabditis bacteriophora kullanılmıştır. Mantar sineği larvaları ise Çanakkale'de bulunan özel bir şirketten temin edilmiştir. Etkinlik denemelerinde 12 kuyucuklu platelere 25 oC'de her kuyucuğa bir mantar sineği larvası yerleştirilmiş ve 100 infektif juvenil (IJ) uygulanmıştır. Kontrol platelerinde ise mantar sineği larvalarına sadece 100 µl saf su verilmiş, EPN uygulanmamıştır. Nematod inokulasyonundan 24 ve 48 saat sonra Lycoriella spp. larvaları kontrol edilmiştir. Uygulamadan 24 saat sonra mantar sineği larvalarındaki ölüm oranı sırası ile S. affine'de %38,9, H. bacteriophora'da ve S. carpocapsae'de %27,8, S. feltiae'de ise %16,7 olarak belirlenmiştir. Uygulamadan 48 saat sonra ise H. bacteriophora, S. affine, S. carpocapsae ve S. feltiae %100 etkinlik göstermiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, test edilen tüm EPN türlerinin 2. günün sonunda mantar sineğinin son dönem larvalarına karşı yüksek oranlarda ölüm meydana getirerek etkili oldukları belirlenmiştir.