Ortaokul 7. ve 8. sınıf düzeyinde ekolojik ayak izi ve karbon ayak izi konularına ilişkin durum tespiti: Bayramiç ilçesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR KURT
Danışman: Seda Çavuş Güngören
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin sürdürülebilirliğe yönelik tutum, davranış ve farkındalıkları ile karbon ayak izi hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada kesitsel tarama modeli kullanılmış ve toplam 315 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak sürdürülebilirliğe yönelik tutum, davranış ve farkındalıkların belirlenmesi için çevre eğitimi anketi, karbon ayak izi bilgi testi, ekolojik ayak izi ile karbon ayak izine yönelik görüşler formu kullanılmıştır. Çevre Eğitim Anketi Meyer (2004) tarafından geliştirilmiş ve Keleş (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlanmıştır. Sürdürülebilirliğe yönelik tutum, farkındalık ve davranış olmak üzere üç boyut yer almaktadır. Anket, cevapları dörtlü likert tipi kullanılarak hazırlanmış ve 35 maddeden oluşmaktadır. Karbon ayak izi bilgi testi Ertekin (2012) tarafından geliştirilmiş ve 23 sorudan oluşmaktadır. Analizlerde SPSS 22.0 paket programı kullanılmış, verilerin normalliğine ve veri toplama araçlarının güvenirliğine bakılmıştır. Çevre eğitimi anketi ve karbon ayak izi bilgi testinde verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. İki ölçme aracına ait puanlar arasındaki ilişkiyi belirlemek içinse korelasyon testi yapılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen ekolojik ayak izi ile karbon ayak izine yönelik görüşler formu 38 öğrenciye uygulanmış ve analizinde betimsel analiz ile içerik analizi kullanılmıştır. Verilen cevaplar literatürdeki tanımlar bağlamında bilimsel olarak ifade edilip edilmemesine göre; "kabul edilebilir cevap, kısmen kabul edilebilir cevap ve kabul edilemez cevap" olarak betimlenmiş, frekans ve yüzde olarak hesaplanmış, içerikleri ise tema ve kodlar belirlenerek frekansları hesaplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilirliğe yönelik tutum, davranış ve farkındalıklarının orta düzeyde olduğu tespit edilmesine rağmen sürdürülebilirliğin alt boyutları ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı bir fark belirlenmemiştir. Ancak sınıf değişkeni açısından farkındalık boyutunda anlamlılık tespit edilmiştir. Öğrencilerin karbon ayak izi bilgilerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Karbon ayak izi bilgi düzeylerinin sınıf ve cinsiyet değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık bulunamamıştır. Ayrıca sürdürülebilirliğe yönelik tutum, davranış ve farkındalık puanı toplamıyla karbon ayak izi toplam puanı arasında orta düzeyde, pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin ekolojik ayak izi ve karbon ayak izi kavramlarını açıklamada yeterli olmadıkları görülmüştür. Sınıf düzeyi arttıkça bilimsel kelime kullanımı sayısının arttığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerin sınıf düzeyleri gözetilerek ekolojik ayak izi ve karbon ayak izi bilgi, tutum, davranış ve farkındalık düzeylerinde istenilen artışın sağlanması için sürdürülebilirliğe yönelik eğitimlere verilen önemin arttırılması önerilmektedir.