Lise Öğrencilerinin Egzersiz Davranışı Değişim Basamakları ve Fiziksel Aktivite Öz-Yeterlik Düzeylerinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kübra TILMAÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CEVDET CENGİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılımda engelleri aşmada Fiziksel Aktivite Öz-Yeterlik (FAÖY) ve Egzersiz Davranışı Değişim Basamakları (EDDB) düzeylerini cinsiyet, yaş ve okul türü değişkenleriyle incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada kesitsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Çanakkale ili merkez ve ilçelerde farklı okul türlerindeki lise öğrencilerine (N=22,491) rastgele örnekleme yöntemiyle 21 lisenin (İl Merkezi=6, İlçeler=15) her birinde (temsil oranı=%25) katılımcılar belirlenmiştir (n=1283). Veri toplama aracı olarak, FAÖY Ölçeği, EDDB Ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistik, Çok Yönlü Varyans Analizi (MANOVA) ve Pearson Ki-Kare analizleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda EDDB ile cinsiyet arasında anlamlı fark bulunurken (p=0,01), okul türü ile istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>0,05). Erkek öğrencilerin daha aktif EDDB'nda yer aldığı görülmüştür. Fiziksel aktiviteye katılımda karşılaştığı engelleri aşmak için FAÖY kavramı içinde yer alan içsel, dışsal ve zaman ilişkili öz-yeterlik alt boyutları bulunmaktadır. Öğrencilerin FAÖY alt boyutları ile okul türleri ve cinsiyetler arasında benzer sonuçlar ile karşılaşılmıştır. MANOVA analizi sonuçlarında FAÖY ile EDDB arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark belirlenmiştir (p 0,05). Sonuç olarak lise çağına gelindiğinde özellikle kadın öğrencilerin giderek artan hareketsiz yaşam tarzlarının değiştirilmesi, ulaşılabilecek fiziksel aktivite imkânlarının arttırılması ve tüm bireyler için küçük yaşlardan itibaren yaşam boyu sürecek fiziksel aktivite alışkanlığı kazandırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Fiziksel aktivite, egzersiz davranışı değişim basamakları, öz-yeterlik, lise öğrencileri.