Resfebe etkinliklerinin 4. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde eleştirel düşünme becerilerine etkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH KURUOĞLU

Danışman: Mehmet Kaan Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Resfebe etkinliklerinin 4. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersinde eleştirel düşünme becerilerine etkisini araştırmak amacıyla yapılan bu araştırma doğrultusunda Çanakkale ili Biga ilçesinden bir ilkokuldan 4 tane 4. sınıfın seçimi 4 yıldan bu yana aynı öğretmenle eğitim görme durumuna göre yapılmıştır. Seçilen 4. sınıf öğrencilerine 8 ders saati, öğretmenlerine ise 2 ders saati boyunca araştırmacı tarafından resfebe eğitimi verilmiştir. Öğretmenlere işlenen konular ile ilgili olarak dersi işlenişi sırasında öğrencilerini daha sağlıklı gözlemlemeleri açısından Sosyal Bilgiler dersinde Resfebe desteği sağlanmıştır. Öğrencilerle gerçekleştirilen bu deneysel süreç sonunda öğrencilere Demir (2006) tarafından geliştirilen Eleştirel Düşünme Ölçekleri, öğretmenlerine ise araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formu uygulanarak resfebenin Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma bulgularına göre öntest-sontest farkına bakıldığında resfebe eğitimi 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme-analiz becerilerini ve eleştirel düşünme-değerlendirme becerilerini geliştirmiştir. Bununla birlikte eleştirel düşünmenin alt becerileri olan çıkarım yapma, yorumlama ve açıklama becerileri ile özdüzenleme becerilerinde öğrencilerde öntest-sontest farkına bakıldığında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Yapılan çalışmada kullanılan Eleştirel Düşünme Ölçeklerinin toplam puanları açısından öntest ve sontest sonuçları karşılaştırıldığında Resfebe eğitimi sonrası öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinde anlamlı düzeyde bir artış gerçekleştiği görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda ise deneysel süreç sonunda sınıf öğretmenleriyle gerçekleştirilen görüşme bulgularına göre ise Resfebe eğitimi sonrası 4. sınıf öğrencilerinin yorumlama ve çıkarımda bulunma, ayrı ayrı değerlendirme ve çıkarım konusunda, özgün sonuçlar ortaya koyabilme, ayrıntıcı ve dikkatli olma, bağlantıları daha çabuk farketme ve farklı çıkarımlarda bulunma konularındaki becerileri ön plana çıkmaktadır. Aynı şekilde resfebe eğitimi öğrencilerin özgün yorumlar yapabilme, ayrıntılı düşünme, analiz yapma, sentez becerileri ve kendi yorumlarıyla ifade etme yetenekleri ön plana çıkmıştır. Resfebe eğitimi alan öğrencilerin eleştirel düşünme-açıklama becerilerinde uygulama sonrası bir değişiklik gerçekleşmese de sınıf öğretmenlerine göre bu öğrencilerin görsel metin yorumlayabilme, farklı yollarla açıklama, rahat açılama yapabilme, muhakeme becerilerinin gelişmesi, bilgi ve fikirlerin üzerinde durma ve zihinsel üretimin artması becerilerinde iyileşme ön plana çıkmıştır. Yine bu öğrencilerin eleştirel düşünme-öz düzenleme becerilerinde uygulama sonrası bir ilerleme gerçekleşmese de öğretmenlerin yanıtlarına göre uygulama süresinin artması durumunda olumlu sonuç olabileceği ve düşünce ve duygularını kontrol etme, eğlenerek öğrenme, mantıklı ve düzenli tepkiler verme ile düzenli ve kontrollü tepkiler verme konularındaki öğrenci becerilerinde gelişim ön plana çıkmıştır.