Karamenderes Çayının (Çanakkale) Farklı Lokasyonlarından Alınan Su Numunelerinin Tradescantia pallida (Rose) D.R. Hunt ve Vicia faba L. Bitki Türleri Üzerindeki Genotoksik Etkilerinin Karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Meriç Can BAYRAK
Danışman: Cüneyt Akı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmamızda Kazdağları'ndan doğarak Kumkale Deltası'na dökülen Karamenderes (Skemendros) Çayı'nın su kalitesi ve bunun bitkiler üzerindeki genotoksik etkileri belirlenmiştir. Karamenderes Çayı üzerinde belirlenmiş olan altı farklı istasyondan su numuneleri alınmıştır. Alınan numunelerde ICP-OES element tayini, KOİ, suda organik madde, tuzluluk analizleri ve GS/MS pestisit analizleri yapılmıştır. Bayramiç, Ahmetçeli, Sarımsakçı, Pınarbaşı, Kalafat, Kumkale istasyonlarından alınan su numuneleri altı haftalık Vicia faba L. ve bir yaşındaki Tradescantia pallida Rose D.R. Hunt bitkilerine sulama suyu ile uygulanmıştır. Uygulamadan 24 ve 48 saat sonra genotoksisite düzeyinin belirlenebilmesi için V. faba türünde kök ucu hücreleri testi, kromozomal anormallik, mitotik indeks, kromozomal anormallik frekansı (KAF), T. pallida türünde ise stamen tüyü pembe mutasyon belirleme testi gerçekleştirilmiştir. Araştırmamızın sonuçlarına göre, farklı istasyonlardan alınan su numunelerinin uygulama zamanına ve istasyon konumuna bağlı olarak T. pallida türünde kontrole göre stamen tüylerinde pembe mutasyon olayının en fazla görüldüğü gruplar sırası ile 5 numaralı Kalafat ve 6 numaralı Kumkale istasyonlarından alınan su numunelerinin uygulandığı gruplarda uygulamadan 48 saat sonra sırası ile %12,66 ve %18,67 olarak belirlenmiştir. V. faba türünde ise kontrol grubu bitkileri ile karşılaştırıldığında mitotik indekste en fazla düşüşün sırası ile 5 numaralı Kalafat ve 6 numaralı Kumkale istasyonlarından alınan su numunelerinin uygulandığı gruplarda uygulamadan 48 saat sonra %47,1 ve %51,07 olarak meydana geldiği belirlenmiştir. V. faba türünde 6 numaralı Kumkale istasyonundan alınan su numunelerinin uygulandığı gruplarda KAF değerleri kontrol grubuna göre 24 ve 48 saat sonra sırasıyla %88,61 ve %87,48 olarak artış göstermiştir. Bunun sebebi Karamenderes Çayı'nın 5 ve 6 numaralı istasyonlarının pestisit analizi sonuçlarının diğer istasyonlardan daha yüksek olmasıdır.