Farklı tuzluluk seviyesindeki sulama sularının çeltiğin çimlenme ve fide gelişimine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİKRİ BAYINDIR
Danışman: Yalçın Coşkun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sulama suyu tuzluluğunun çeltik bitkisinin tohum çimlenmesi ve sürügn büyümesine etkilerini belirlemek amacıyla 2019 yılında Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama laboratuvarında deneme kurulmuştur. Bu amaçla sulama suyu tuzluluk seviyeleri (kontrol [0,5], 2, 4, 8, 12, 16 ve 20 dS m-1), farklı tuzluluk kaynaklarından (NaCl, MgS04, CaCl2), Sodyum Absorbsiyon Oranı (SAR) 3'ün altında olacak şekilde hazırlanmıştır. Tuzlu su solüsyonları ile Osmancık ve Baldo çeşitlerinin bitkisel materyal olarak kullanıldığı deneme 3 tekrarlamalı "tesadüf blokları faktöriyel" deneme deseninde Petri kaplarında yapılmıştır. Fide kuru ağırlığını belirlemek için, çimlenen fideler 60 ° C'de 72 saat boyunca kurutulmuştur. Denemelerden elde edilen veriler JMP 13 istatistik yazılımı ile analiz edilmiştir. Denemeden elde edilen verilere yapılan varyans analizi sonucunda, tek fide kuru ağırlığı üzerine çeşitlerin ve Çeşit x EC interaksiyonunun etkisi istatistiki anlamda 0,05 seviyesinde, EC'nin etkisi istatistiki anlamda 0,01 seviyesinde, çimlenme oranı üzerine Çeşit x EC interaksiyonunun etkisi istatistiki anlamda 0,05 seviyesinde, çeşitlerin ve EC'nin etkisi ise istatistiki anlamda 0,01 seviyesinde önemli çıkmıştır. Çimlenme oranında azalma ortalaması Baldo çeşidinde yüzde 20,1917 çıkarken Osmancık çeşidinde yüzde 26,7343, ek fide kuru ağırlığı ortalaması Baldo çeşidinde 0,2666 gram çıkarken Osmancık çeşidinde 0,2569 gram çıkmıştır. Çimlenme oranında azalma ve tek fide kuru ağılığı bakımından iki çeşit farklı gruplarda yer almıştır. Tek fide kuru ağırlığı ortalaması EC seviyelerine göre kontrol uygulamasında 0,29395972 gram çıkarken 2 ve 4 dS/m uygulamalarında sırasıyla 0,28720602 gram ve 0,28177275 gram çıkmış olup kontrol ile aynı grupta yer almışlardır. 8, 12, 16 ve 20 dS/m uygulamaları ise kontrol grubundan farklı gruplar yer almıştır. En düşük değer ise 20 dS/m uygulamasında 0,21877546 gram olarak gerçekleşmiştir. Sulama suyu tuzluluk seviyesi artışına paralel olarak tek fide kuru ağırlığında azalma da artmıştır. Sonuç olarak, çeltik bitkisinin çimlenme oranında azalma ve tek fide kuru ağırlığı bakımından sulama suyu tuzluluğunun 4 dS/m seviyesine kadar etkilenmediği ancak tuzluluk seviyesi 8 dS/m'ye çıktığında etkilenmeye başladığı ve daha yüksek dozlarda etkilenme düzeyinin de arttığı ve sulama suyu tuzluluğuna Osmancık çeşidinin Baldo çeşidinden daha hassas olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Çeltik, Sulama Suyu Tuzluluğu, SAR, Çimlenme Oranı