Kıl keçilerinde maternal özellikler ve oğlak gelişimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Zootekni, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERSEL DİK
Danışman: Aynur Konyalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kıl Keçisi, ülkemizde yaygın olarak görülen bir keçi ırkıdır. Genellikle dağlık, ormanlık ve engebeli arazilerde yetiştiriciliği yapılan Kıl Keçileri fizyolojik özellikleri sayesinde bu bölgelerdeki yaşam koşullarına uyum sağlayabilmektedir. Ancak Kıl Keçisi üretiminde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için yeni doğan yavrunun da bu koşullara adapte olabilmesi önemli bir unsurdur. Ekstansif ve yarı ekstansif koşullarda üretimi yapılan Kıl Keçilerinde insan müdahalesinin bazı durumlarda çok az olduğu noktalarda keçinin analık yeteneği ön plana çıkmaktadır. Bu çalışma, Çanakkale İli Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği'ne üye olan merkeze bağlı Serçiler Köyü'nde bulunan özel bir işletmede yürütülmüştür. İşletme yarı ekstansif üretim sistemine sahip olup doğumlar sürü içinde gerçekleşmiştir. Doğum sezonu boyunca doğumu yaklaşan hayvanlar işletmede bırakılarak gözlemlerin yapılabilmesi için olanak sağlanmıştır. İşletmeye ait 2 ve 10 yaşları arasındaki 58 baş kıl keçisi ve bu keçilerden doğan 76 oğlak ile yapılan çalışmada doğum sezonu boyunca keçilerin analık yeteneği, oğlakların canlılık skoru birtakım parametreler kullanılarak incelenmiştir. Doğum gözlemleri bir kişi tarafından yapılmıştır. Bu şekilde doğumu yaklaşan anaların tedirginliğini en aza düşürmek hedeflenmiştir. Doğumun başlamasından oğlağın anasını emmesine veya anasını ememezse doğumun başladıktan sonraki bir saat süresince gözlem yapılmıştır. Bununla doğumdan önceki süreçte keçinin tedirginlik indeksi bazı parametreler doğrultusunda gözlenmiştir. Doğumdan sonraki ilk 6 saat içinde yapılan analık davranış skoru 5 puanlık bir ölçekle puanlanarak Kıl Keçilerinin analık yeteneğinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Doğum gözlemleri boyunca oğlaklardan elde edilen canlılık skorları ve doğum sütten kesime kadar geçen süreçteki haftalık olarak alınan canlı ağırlık artışları göz önünde bulundurularak, insan müdahalesinin az olduğu Kıl Keçisi yetiştiriciliğindeki farklı yaş gruplarındaki farklı analık yeteneğine sahip keçilerin yavrularının gelişim düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kıl keçilerde ana yaşının arttıkça doğum öncesi tedirginliğin azaldığı ayrıca tek doğum yapan keçilerin de ikiz doğuranlara göre doğumdan önce daha tedirgin olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte doğum ağırlığının da ana yaşı ile doğrusal bir şekilde arttığı görülmektedir.