Çanakkale ili ayçiçeği (Helianthus annuus L.) yetiştirilen alanlardaki bitki paraziti nematod faunasının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL İSPARTA
Danışman: Çiğdem Güneş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye, Dünya'nın önemli yağlık ayçiçeği üreticisi ülkelerinden biridir. 2023 yılında toplam 8.646.679 da alanda yağlık ayçiçeği yetiştiriciliği yapılmıştır. Bu alanlardan toplam 1.960.000 ton yağlık ayçiçeği elde edilmiştir. Ayçiçeği yağı kalitesinin yüksek olması nedeni ile fazla tüketilmektedir. Ancak kültür bitkilerinde olduğu gibi önemli bir yağ bitkisi olan ayçiçeğinde de ekimden hasada kadar olan sürede verimi ve kaliteyi etkileyen hastalık ve zararlılar bulunmaktadır. Bunlardan bazıları çayır tırtılı (Loxostege sticticalis L., 1761 Lepidoptera: Crambidae), bozkurtlar (Agrotis ipsilon, Hufnagel, 1766 Lepidoptera: Noctuidae), makaslı böcek (Lethrus brachiicollis, Fairmaire, Coleoptera: Geotrupidae) ve bitki paraziti nematodlardır. Nematodlar zarar potansiyeli açısından mutlaka mücadele edilmesi gereken zararlılardandır. Ülkemizde ayçiçeği önemli bir yere sahip olmasına karşın bugüne kadar nematolojik olarak yapılmış çok az çalışma bulunmaktadır. Çalışmada Çanakkale ili ayçiçeği üretimi yapılan alanlarda bitki paraziti nematodların yaygınlıklarını ve yoğunluklarını belirlemek amacıyla 165 farklı alandan toprak örneklemesi yapılmıştır. Bu çalışmada Çanakkale ili ve ilçelerinde ayçiçeği yetiştirilen alanlarda en yaygın Aphelenchoides spp. (%76,36) tespit edilirken bunu sırası ile Ditylenchus spp. (%73,33), Tylenchus spp. (%70,90), Pratylenchus spp. (%68,48), Aphelenchus spp. (%52,12), Paratylenchus spp. (%48,48), Helicotylenchus spp. (%26,06), Tylenchorhynchus spp. (%22,42), Trophurus spp. (%13,93), Merlinius spp. (%12,72), Xiphinema spp. (%7,27), Longidorus spp. (%4,24), Hoplolaimus spp. (%3,63) ve Heterodera spp. (%2,42) izlemiştir.