MEHTER TAKIMI İLE GELENEKSEL DÜNYA ASKERİ MÜZİK TOPLULUKLARININ İCRA PRATİKLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNAN ANGİŞHAN

Danışman: Bahadır Çokamay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada kuruluşu Selçuki Devletine dayanan, Osmanlı İmparatorluğu ile devam eden ve takip eden süreçte Askeri Müze bünyesinde en son adı Mehteran Birliği olan ve dünyanın en eski askeri müzik topluluğu olarak öngörülen Mehter takımının tarihsel süreçte değişiklikler ile birlikte son halini alan tören, etkinlik ve konser ritüellerindeki icra pratikleri ile dünya üzerinde çalgı ve icra pratikleri geleneksel olarak yer almış askeri müzik topluluklarının karşılaştırılması ele alınmıştır. Bu çalışmada tarihi araştırma modeli kullanılmış ve doküman analizi ve tarama yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu tez çalışmasında geleneksel icraya bağlı kalınarak günümüze kadar gelen Mehter takımı ile dünyadaki benzer askeri topluluklarının karşılaştırmalı incelemesi yapılarak, askeri müzik topluluklarının geleneksel icra pratiklerinin benzer ve farklı yönlerinin ortaya konması ve Mehter Takımı'nın dünya askeri müziğindeki yeri ve öneminin daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır. Çalışmaya yönelik olarak askeri müziğin geçmişten günümüze dünyadaki ve Türklerdeki tarihsel süreci ele alınmış ve Mehter'in bir müzik topluluğu olma süreçleri anlatılmış böylece kuramsal çerçeve çizilmiştir. Ardından yazılı ve dijital kaynaklar üzerinden yapılan literatür taramasında içeriği geleneksel icra pratiklerine dayanan dünyanın çeşitli bölgelerindeki askeri müzik toplulukları tanıtılmıştır. Mehter ve diğer dünya askeri müzik toplulukları geleneksellik bağlamında çeşitli yönleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın askeri müzik literatürüne katkı sağlayacağı düşünülmektedir.