Gündem belirleme gücünün Türkiye'de seçim başarısına etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET KURNAZ

Danışman: Mustafa Kara

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gündem iktidar ilişkilerinde vazgeçilmez bir rol oynamaktadır. Gündemi belirleyen kimin ne yapacağını belirlemese de ne hakkında bir şeyler yapılacağını belirleyerek iktidar ilişkilerinde merkezi bir yere sahip olur. Araştırma, seçim dönemlerinde oluşan gündemi iktidar ilişkileri bağlamında ele almıştır. Bu amaçla iktidar, gündem, seçim, siyasal parti, siyasal söylem ve oy verme kavramları ele alınmıştır. Osmanlı'dan günümüze Türkiye'de gündem ve seçimler sosyopolitik bölünmeler bağlamında değerlendirilmiştir. Tezde bilişimsel sosyal bilimler yöntemlerinden yapısal konu modelleme kullanılmıştır. Araştırmada seçim dönemlerinde (1) partilerin gündemleri (2) basın gündemi, (3) gündemler arası benzerlikler, (4) medya türüne göre gündem farkları, (5) gündem ve seçim sonuçları arasındaki ilişki, ve (6) iktidar ilişkilerinin doğası incelenmiştir. Araştırma sorularının yanıtlanması amacıyla 2,79 milyon gazete haberi, 126 milyon tweet, 24., 25. ve 26. dönem TBMM genel kurul tutanakları, 2012-2018 yılları arasında yapılmış kamuoyu anket sonuçları, ve 2012-2018 yılları arasında gerçekleştirilen seçim sonuçları çözümlenmiştir. Sonuç olarak her seçimin kendine özgü bir atmosferde gerçekleştiği, ancak partilerin ve basının gündem örüntülerinin benzer olduğu tespit edilmiştir. Siyasal partilerin stratejik gündemleriyle elde ettikleri başarılar arasındaki ilişki, çözümlemeler sonunda tespit edilmiştir. Bu noktada Türkiye seçim gündemi için makbul konular yerine siyasal alerji yaratan konular terimini kullanmanın daha doğru olduğu önerilmektedir. Partiler ve basın, seçmenlerde siyasal alerji yaratacak konulardan uzaklaştıkça ve yarattıkları gündemlerle seçmen altkümeleri arasında daha somut ve matematiksel ilişkiler kurdukça başarılarını artırmaktadır. Son olarak merkez/çevre ve sağ/sol kırılımları günümüz Türk siyasal bölünmelerini anlatmada yetersiz kalsa da etno-dinsel bölünme işler görünmektedir.