Okul binalarının mekânsal kalitesi ile öğretmen performansı arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın aracılık rolü


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BELİS FEYZA GÜLLÜ

Danışman: ADİL ÇORUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, öğretmenlerin görev yapıyor oldukları okul binalarının mekânsal kalitesi ile performansları arasındaki ilişkide örgütsel bağlılıklarının aracılık rolü olup olmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Söz konusu amaç doğrultusunda okul binalarının mekânsal kalitesi ve öğretmen performansı, okul binalarının mekânsal kalitesi ve örgütsel bağlılık, örgütsel bağlılık ile öğretmen performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi, kavramların çeşitli değişkenler üzerinden ele alınması, araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. 2023-2024 eğitim öğretim yılında İstanbul iline bağlı kamu ortaokullarında görev yapmakta olan öğretmenler araştırmanın evrenini; İstanbul ili Ataşehir, Bağcılar, Beşiktaş, Beykoz, Büyükçekmece, Kadıköy, Bahçelievler, Üsküdar, Maltepe ve Ümraniye ilçelerindeki 425 öğretmen, araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada "Okul Binası Değerlendirme Ölçeği", "Öğretmen İş Performansı Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin görev yaptıkları okul binalarının mekânsal kalitesi algıları arasında cinsiyet, kıdem yılı, yaş, okuldaki toplam öğretmen sayısı ve okuldaki toplam öğrenci sayısı değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık söz konusudur. Öğretmenlerin performans algılarında cinsiyet, medeni durum, unvan, kıdem yılı, yaş, okuldaki toplam öğretmen sayısı, okuldaki toplam öğrenci sayısı, okula ulaşım süresi, çocuk sahibi olma ve ek iş yapma değişkenleri açısından anlamlı bir farklılığın bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık algılarında cinsiyet, medeni durum, unvan, kıdem yılı, yaş, toplam öğretmen sayısı, toplam öğrenci sayısı, okula ulaşım süresi, çocuk sahibi olma ve ek iş yapma değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık görülmektedir. Öğretmenlerin okul binalarının mekânsal kalitesi algıları ile performans algıları arasında, okul binalarının mekânsal kalitesi algıları ile örgütsel bağlılık algıları arasında, öğretmen performansı ile örgütsel bağlılık arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin var olduğu görülmektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin örgütsel bağlılık algılarının okul binalarının mekânsal kalitesi ile öğretmen performansı arasındaki ilişkiye aracılık etkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.