Vücûdî'nin Risâle-i Gazâ'sı(İnceleme-Metin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İbrahim Bilge
Danışman: Gülgün Erişen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:16. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin seferler ve savaşlarla geçirdiği bir yüzyıl olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yüzyılda hem batıda hem doğuda birçok savaşta yer alan Osmanlı Devleti doğuda Safevîlerle 1578-1590 yılları arasında mücadele etmiştir. Çalışmamıza konu olan Vücûdî'nin Risâle-i Gazâ adlı bu eseri İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi Suna ve İnan Kıraç Vakfı Yazmalar Koleksiyonu SR_000332'de kayıtlıdır. Bu eser manzum-mensur bir gazavât-nâme olup Lala Mustafa Paşa ve Özdemiroğlu Osman Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun Safevîlerle yaptığı mücadeleleri anlatır. Vücûdî bizzat savaşa katılmış, gördüğü olayları eserinde anlatmıştır. Vücûdi, olayları sadece anlatmakla kalmayıp Osmanlı devlet adamlarından, Safevî beylerinden, gördüğü şehirlerden, kalelerden, ırmaklardan, dağlardan da ayrıntılı bir şekilde bahsetmiştir. Tezimiz giriş bölümüyle birlikte beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde gazavât-nâme kavramı üzerinde durularak Türk edebiyatındaki gazavât-nâmeler tanıtılmıştır. İkinci bölümde Vücûdî'nin hayatı ve eserleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Risâle-i Gazâ'nın teknik özellikleriyle birlikte içerik incelemesi yapılmıştır. Bu bölümdeki incelemede dil ve üslûp özellikleri, imlâ özellikleri, metindeki manzumeler, eserde geçen şahıs ve yer isimlerinin üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde eserin nüsha tavsifi, metnin kurulmasında izlenen yöntem, transkripsiyon alfabesi ve eserin transkripsiyonlu çevirisi bulunmaktadır. Son bölümde sonuç, kaynakça ve özel adlar dizini yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Vücûdî, Risâle-i Gazâ, Gazavât-nâme, Lala Mustafa Paşa, Özdemiroğlu Osman Paşa, Osmanlı- Safevi mücadelesi