Çerkezköy, Çorlu, Ergene ve Kapaklı İlçelerinde Beyaz Eşya Sanayii
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE BOZDUMAN
Danışman: Okan Yaşar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Beyaz eşya sanayii; büyük ev aletleri (buzdolabı, derin dondurucu, çamaşır makinesi, kurutma makinesi, bulaşık makinesi, fırın) ile küçük ev aletleri (ocak, elektrikli süpürge, ütü, tost makinesi, mutfak robotu, meyve presi vb.) gibi dayanıklı tüketim mallarının üretimini gerçekleştiren, orta-ileri teknoloji yoğunluklu imalat sanayii sektörlerinden biridir. Bu çalışmada, Tekirdağ ilinin Çerkezköy, Çorlu, Ergene ve Kapaklı ilçelerinde beyaz eşya sanayiinin gelişimi, güncel durumu, mekânsal dağılışı ve karşılaştığı temel sorunlar incelenmektedir. Bu amaçla, sözü edilen ilçelerde faaliyet gösteren 7 ana sanayii ve 6 yan sanayii işletmesinde 2025 yılı Eylül ve Ekim aylarında anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anketlerden elde edilen veriler, betimsel analiz tekniği çerçevesinde yorumlanmıştır. İstanbul ilinde faaliyet gösteren firmaların, 1970'li yılların başlarında ucuz iş gücü ve uygun arsa temini amacıyla araştırma alanına yönelmeleri; Bakanlar Kurulu'nun 1971 yılında Çerkezköy ilçesini "kalkınmada öncelikli yöreler" kapsamına alması ve imalat sanayii altyapısına yönelik kamu yatırımları, yöredeki imalat sanayii yatırımlarına önemli ölçüde hız kazandırmıştır. 1980'li yılların ortalarından itibaren ise özellikle İstanbul merkezli firmalarca Çorlu'ya yapılan yatırımlar, imalat sanayiinin yöredeki gelişiminde v sıçrama etkisi yaratmıştır. Ayrıca Tekirdağ ilinin 1990-1996 yılları arasında aldığı yatırım teşvik belgeleri de imalat sanayiinin gelişiminde belirleyici rol oynamıştır. Araştırma alanında tarıma dayalı sanayii işletmeleri büyük ölçüde yerel girişimciler tarafından kurulurken; tekstil, metal eşya, makine ve beyaz eşya sektörlerine ait işletmeler ise il dışından gelen sermaye ile faaliyete geçmiştir. Araştırma alanında faaliyet gösteren beyaz eşya sanayii işletmelerinin kuruluş yeri olarak söz konusu ilçeleri tercih etmelerinde ucuz arsa olanakları, kamunun sağladığı teşvikler, yoğun nüfuslu pazarlara yakınlık, iş gücü temini kolaylığı ve gelişmiş lojistik altyapı önemli rol oynamıştır. Yörede faaliyet gösteren beyaz eşya ana ve yan sanayii işletmeleri, ülke ve bölge ekonomisine, istihdama ve dış ticarete önemli katkılar sağlamaktadır. Özellikle Arçelik ve BSH gibi büyük ölçekli ana sanayii işletmelerinin varlığı, yörede yan sanayii gelişimini hızlandırmıştır. Yapılan anket çalışmaları sonucunda beyaz eşya ana ve yan sanayii işletmelerinin faaliyet gösterdiği organize sanayi bölgelerinde arsa doluluk oranlarının artması, firmaların yatay yönde genişleme kısıtının ortaya çıkmasına yol açmıştır. Yanı sıra, su temininde yaşanan güçlükler ve ekonomik kırılganlıklara bağlı olarak gelişen talep istikrarsızlığı, sektörün başlıca sorunları arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, araştırma alanında beyaz eşya sanayiine özgü yeni ihtisas organize sanayi bölgelerinin oluşturulması, sektörel büyüme ve yatay yönde gelişim açısından önem taşımaktadır.