LAPSEKİ'DE ORGANİK KİRLETİCİLERİN HAVA KALİTESİNE VE ÖLÇÜLEN GÜNCEL OZON SEVİYELERE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EKREM YUSUF ULUDAĞ

Danışman: Sibel Menteşe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Lapseki bölgesi, Mekrez ve Çardak olmak üzere 2 tane feribot iskelesi bulunmaktadır. Feribot iskeleleri bölgenin hava kalitesini etkilemektedir. Lapseki'de bulunan hava kalitesi izleme istasyonunda PM10, SO2, NO2, NOx ve O3 ölçülmektedir. Ancak bölgede doğal ve insan kaynaklı faaliyetlerden kaynaklanan uçucu organik bileşiklerin (UOB) seviyeleri izlenmemektedir. Bu çalışma, bölgede iskeledeki trafikten kaynaklanan UOB türlerinin seviyelerinin belirlenmesi amacıyla pasif, aktif ve kişisel örnekleme metodları kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada özellikle benzin ve mazot gibi yakıtların yanma reaksiyonlarından kaynaklanan BTEX'ler üzerinde yoğunlaşılmıştır. Toplanılan hava örneklerindeki UOB seviyeleri Gaz Kromatografi cihazında analiz edilmiştir. Analizler sonucunda Lapseki ve Çardak bölgesinde TUOB düzeyleri sırasıyla 54,88 µg/m3 ve 51,60 µg/m3 ve ozon düzeyi 65,51 µg/m3 olarak belirlenmiştir. TUOB ve ozon seviyeleri arasında negatif bir ilişki olduğu ve bu ilişkide hava sıcaklığının etkili olduğu saptanmıştır. İlaveten, bölgede iskeleden kaynaklanan trafiğin BTEX seviyeleri üzerinde etkisi olduğu, ancak ulusal benzen sınır değerini (5µg/m3) aşmadığı görülmüştür.