Rumeli'de faaliyet gösteren dervişlere dair menakıpnamelerde tarihî ve efsanevî unsurlar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BÖLGESEL ARAŞTIRMALAR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA YILMAZ

Danışman: Aşkın Koyuncu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devletinin kurulmasında, İslam'ın Balkanlara ulaşmasında gazi- dervişler önemli bir yere sahiptir. Bu gazi-dervişler hakkında kaleme alınan menakıpnameler gazi-dervişlerin Rumeli'deki faaliyetleri hakkında kıymetli bilgiler ihtiva ederler. Dönemin tarihi, dini, sosyal ve daha birçok alanla alakalı özelliklerini ortaya koymak isteyen bir araştırmacı için önemli birer kaynak niteliği taşıyan menakıpnameler üzerinde çalışılmaya değer kaynaklardandır. Bu çalışma da Rumeli'de faaliyet gösteren dervişlere dair menakıpnamelerdeki tarihî ve efsanî unsurları ele alındı. Bu bağlamda Sarı Saltık, Seyyid Ali Sultan, Otman Baba ve Demir Baba'nın hayatları, menakıpnameleri ve Rumeli tarihine katkıları üzerine duruldu. Zengin halk kültürünün yansımaları görülen menakıpnamelerin Rumeli'nin Osmanlı kültür ve uygarlığının bir parçası haline gelmesinde ne derece ışık tuttuğuna vurgu yapıldı. Dolayısıyla bu tez konu ile ilgili menakıpnamelerin orijinal ya da tıpkıbasımları kullanılarak elde edilen bilgiler tasnif, tenkit, tahlil ve terkip yapılarak tarihî ve efsanîunsurların birbiriyle ortak ya da farklı yönlerini karşılaştırarak tarihi kaynaklarla örtüşüyor mu bakılarak incelenecek ve tarih bilimi açısından ne derece önemli kaynaklar olabileceklerini anlamamıza yardımcı olacaktır.