Kadın Bakış Açısından Deprem Sonrası Uyum Sürecinde Aile Birliğini Etkileyen Etmenler: Elbistan Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, AFET EĞİTİMİ ve YÖNETİMİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA DAL
Danışman: Elmaziye Temiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aile toplumsal bir yapını unsuru olarak her toplumda yer alan bir kurumdur. Her toplumsal kurumda bir statü-rol dağılımı vardır. Ailede kadın ve erkekten beklenen rol davranışları da kültürlere göredir. Geleneksel Türk aile yapısında toplumsal cinsiyet rol kalıplarının etkisi altında varlığını devam ettirmektedir. Afetler ve ilk akla gelen çeşidi olan depremler aniden gelişmektedir. Depremler, yer kabuğundaki kısa süreli hareketler sonucu meydana gelir ve şiddetine bağlı olarak çok fazla yıkıma yol açmaktadır. Bu bağlamda geri dönüşü olmayan maddi ve manevi kayıplar bırakmaktadır. Afetler hem toplumsal alanda hem de bireysel yaşam alanlarında pek çok değişmeyi zorunlu kılmaktadır. Beklenmeyen veya planlanmayan bu değişme sürecinde uyum sağlamada zorlanmalar yaşanabilmektedir. Bu çalışmada 6 Şubat 2023'te gerçekleşen Kahramanmaraş merkezli deprem sonrası uyum sürecinde aile birliğini bozan etmenler, depremzede kadınların görüşlerine dayalı olarak derlenmiştir. Çalışma 2024 Nisan ve Mayıs aylarında 4 farklı konteyner kentte yaşayan 20 gönüllü kadınla gerçekleştirilmiştir. Çalışma nitel kapsamda bir çalışma olup, veriler yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Veri toplama aracı olan yarı yapılandırılmış görüşme formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde depremzedenin demografik bilgileri ile ilgili sorular ikinci kısımda ise çalışmanın amacı ile ilgili açık uçlu sorular yer almıştır. Toplanan veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen verinin geçerliliğini sağlamak için uzman görüşü alınmış ve pilot uygulama yapılmıştır. Güvenilirliği artırmak amacıyla görüşmeler ses kaydı ile kaydedilip yorumsuz aktarılmıştır. Kadınların sosyalleşme/ kültürleşme sürecindeki toplumsal cinsiyet rolü yüklemesinden dolayı afetler sırasında ve sonrasında kritik konuma sahip olduğu söylenebilir.Türk toplumunda yuvayı dişi kuş yapar ve üyeleri bir arada tutar. Depremzede kadınlar da tüm olumsuzluklara, imkânsızlıklara rağmendeprem öncesi düzendeki gibi ailevi rollerini yerine getirmeye çalışmaktadırlar.Sonuç olarakelde edilenbulgulara göre kadınlar deprem sonrası uyum sürecinde zorlanma etmenleri olarak, yer değişikliği, barınma koşulları, ekonomik zorlanmalar ve sosyal destek eksikliğini ifade etmişlerdir. Özellikle ekonomik zorlanmalar ve sosyal destek eksikliğinin aile içi ilişkilerde gerilim yarattığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Deprem, Aile Birliği, Kadın Bakış Açısı, Uyum Süreci, Zorlanmalar