Bazı yerel fasulye populasyonlarının özelliklerinin belirlenmesi ve seleksiyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANIMŞAH TUNALI

Danışman: Mevlüt Akçura

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 60 adet fasulye populasyonunun ve 10 adet fasulye çeşidinin Sakarya koşullarında tarımsal özelliklerinin belirlenmesi ve populasyonların morfolojik olarak karakterizasyonunu yapmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Tesadüf Blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak 2014 yetiştirme sezonunda Sakarya ilinin Adapazarı ilçesine bağlı Camili köyündeki çiftçi tarlasında yürütülmüştür. Çalışma iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada fasulye örnekleri Uluslararası Bitki Gen Kaynakları Araştırma Enstitüsü (IBPGR) ve Avrupa Bitki Çeşit Birliği (EU CPVO) tarafından hazırlanmış olan tanımlama listesi kullanılarak tanımlanmıştır. İkinci aşamada ise etiketlenen bitkilerde saf hat seleksiyonu yapmak amacıyla çiçeklenme gün sayısı, bakla bağlama gün sayısı, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı 100 tane ağırlığı, tane verimi ve kuru hasat süresi olmak üzere toplam 9 adet kantitatif özellik incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre çiçeklenme gün sayı 32,27-65,36 gün, bakla bağlama gün sayısı 39,95-73,74 gün, bitki boyu 42,25-210,25 cm, ilk bakla yüksekliği 5-16,33 cm, bitkide bakla sayısı 14,75-100,25 adet, baklada tane sayısı 1,61-6,10 adet, 100 tane ağırlığı 23-52,75 g, bitki tane verimi 15,29-100,25 g ve kuru hasat süresi 63,75-125 gün arasında değişiklik göstermiştir. Kuru fasulye yetiştiriciliğinde en önemli özelliklerinden olan tane verimi yönünden ümitvar hatların olduğu ve bunlarla seleksiyon çalışmasına devam edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fasulye, Phaseolus vulgaris L., Seleksiyon, Karakterizasyon, Sakarya