Türkiye'de 2010–2019 yılları arasında eğitim örgütlerinde tükenmişlik sendromu üzerine yapılmış çalışmalara yönelik bir içerik analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELEK GÜVEN

Danışman: Adil Çoruk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de 2010–2019 yılları arasında eğitim örgütlerinde tükenmişlik sendromu üzerine yapılmış doktora ve yüksek lisans tezleri ile makalelerin incelenmesi ve genel eğilimlerini belirlemeye yönelik bir içerik analizi çalışmasıdır. Nitel araştırma yöntemin kullanıldığı bu çalışmanın veri kaynağı olan tezler genel ağdan Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi sitesinden "Eğitim Örgütlerinde Tükenmişlik Sendromu" ve "Tükenmişlik Sendromu" anahtar kelimeleri üzerinden tarama yapılarak tam metin olarak ulaşılabilen 17 doktora tezi ve 213 lisansüstü tezi üzerinden yürütülmüştür. Makaleler için (ULAKBİM) Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi sitesinden "Eğitim Örgütlerinde Tükenmişlik Sendromu" ve "Tükenmişlik Sendromu" anahtar kelimeleri üzerinden tarama yapılarak tam metin olarak ulaşılabilen 82 makale üzerinden yürütülmüştür. Eğitim örgütlerinde tükenmişlik sendromu üzerine yapılan bu çalışmalar doküman incelenmesi yoluyla üniversite, anabilim dalı, yayımlandığı yıl, araştırma türü, danışman unvanı, cinsiyet, araştırma yöntemi, evren büyüklüğü, örneklem büyüklüğü, veri toplama araçları, tezlerin makaleye dönüşme oranı ve yazıldığı dillere göre dağılımı açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular betimleyici analiz araçlarından frekans, yüzde değerleriyle açıklanmıştır. Daha sonra çizelgelerle bu çalışmalar sunulmuştur. Çalışmadan ulaşılan sonuçlar özetle aşağıdaki gibidir: • En fazla doktora tezi 2012, 2013, 2014 ve 2019 yıllarında, en fazla yüksek lisans tezi i 2019 yılında ve en fazla makale ise 2012, 2016 ve 2018 yıllarında yayımlanmıştır. • Çalışmalarda kullanılan dil en fazla Türkçedir. • Araştırmada elde edilen sonuçlara göre en fazla nicel yöntem kullanılmıştır. Nitel yöntemle yapılan çalışma sayısı çok azdır. • Tükenmişlik sendromu üzerine en çok çalışılan alanın eğitim bilimleri anabilim dalı olduğu görülmüştür. • Araştırmalarda örneklem grubu olarak, doktora tezlerinde akademisyenler, yüksek lisans tezleri ve makalelerde çeşitli branşlardan seçilmiş öğretmenler incelenmiştir. • Araştırmaların çoğunda 0-500 aralığı örneklem kullanmıştır. • Araştırmaların çoğu yüksek lisans tezidir. • Bulgulara göre en fazla kullanılan ölçme aracı ankettir. • Yapılan alanyazın taramasında Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından tükenmişlik sendromunun uluslararası hastalık sınıflandırması listesine alındığı ve 2020 itibariyle mesleki bir olgu olarak tanımlandığı bilgisine ulaşılmıştır.