Zamansal Motivasyon Teorisi ve Erteleme Davranışı: ÇOMÜ Örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fulya Özdemir
Danışman: Ayten Akatay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma erteleme davranışının nedenlerini kapsamlı bir şekilde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Belirli bir zaman aralığı içinde gösterilen erteleme davranışını motivasyonel bir bakış açısıyla incelemek amacıyla zamansal motivasyon teorisinden yararlanılmaktadır. Hiperbolik indirgeme, beklenti teorisi, kümülatif olasılık teorisi ve ihtiyaç teorisi olmak üzere dört motivasyon kuramının bütünleştirilmesiyle çerçevesi oluşturulan zamansal motivasyon teorisi erteleme davranışı konusunda güçlü bir açıklama sunmaktadır. Çalışmanın kavramsal çerçeve bölümlerinde erteleme kavramının ve zamansal motivasyon teorisinin kapsamı belirlenmektedir. Kavramların çerçevelerinin ve kapsamlarının belirlenmesinin ardından, gerçekleştirilen literatür taraması ile zamansal motivasyon teorisinin beklenti, değer, gecikmeye hassasiyet, gecikme boyutları ile erteleme davranışı arasındaki ilişkiye yönelik kuramsal destek sunulmaktadır. Araştırmayı uygulamak amacıyla nicel araştırma yöntemleri kullanılmış ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi lisans eğitim öğrencileri örneklem olarak belirlenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmını içeren yöntem bölümü iki aşamadan oluşmaktadır. Öncelikle erteleme davranışını Türkiye üniversite öğrencileri örnekleminde geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla İrrasyonel Erteleme Ölçeğine yönelik pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. 252 katılımcı ile gerçekleştirilen pilot çalışma ile İrrasyonel Erteleme Ölçeğinin geçerlilik ve güvenirliği değerlendirilmiş ve bir ifade çıkartılarak uygulanması uygun bulunmuştur. Yöntemin ikinci aşamasında 703 katılımcıya ulaşılmıştır. Zamansal Motivasyon Teorisinin boyutları "Motivasyonel Tanı Ölçeği" aracılığıyla Erteleme davranışı "İrrasyonel Erteleme Ölçeği" aracılığıyla, Gecikme değişkeni ise veri toplama aracının öğrencilere sunulması ve teslim tarihi arasındaki zaman aralığı ölçülmüştür. Araştırmanın bulguları Zamansal Motivasyon boyutları ile erteleme davranışı arasında ilişkiler göstermektedir. Bulgular beklenti ve değer boyutlarının erteleme eğilimi ile negatif ilişkiye sahip olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Erteleme, Zamansal Motivasyon Teorisi, Hiperbolik İndirgeme, Öz yeterlilik, Değer, Gecikmeye Hassasiyet