FARKLI EKSTRAKSİYON YÖNTEMLERİ KULLANILARAK MISIRDA KAROTENOİD VE TOKOFEROL BİLEŞENLERİNİN ANALİZİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Oğuz Ordu
Danışman: Cem Ömer Egesel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mısır tanesinde bulunan karotenoid ve tokoferollerin insan sağlığı üzerine olan etkileri birçok çalışma ile ortaya konulmuştur. Mısırda karotenoid ve tokoferol miktarının tespiti ya da artırılması üzerine yürütülen araştırmalarda bu bileşenlerin analizi için farklı yöntemlerden faydalanılmaktadır. Bu çalışma üç farklı ekstraksiyon yönteminin mısırda karotenoid ve tokoferol içeriğini tespit etmeye yönelik yapılan analiz sonuçlarına etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada bitkisel materyal olarak 150 farklı mısır genotipi kullanılmıştır. Bu genotipler; Karadeniz Bölgesinden toplanmış olan 50 adet köy popülasyonu, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü'nde yürütülen ıslah çalışmalarından sağlanan 80 farklı materyal (biyokimyasal içerik bakımından farklılık gösteren ebeveyn ve hibrit genotipler) ile ülkemizde tane mısır için ticari amaçlı yetiştiriciliği yapılan atdişi ve sert tane yapısına sahip 20 hibrit çeşitten oluşmuştur. Ekstraksiyon yöntemi olarak Soxhlet (sıcak ekstraksiyon), doğrudan ekstraksiyon ve soğuk (solvent) ekstraksiyon yöntemleri kullanılmıştır. Bu yöntemler ile elde edilen yağların analizi UV-Spektrofotometre cihazı ile karotenoidler için 450 nm, tokoferoller için ise 520 nm dalga boyunda gerçekleştirilmiştir. Ekstraksiyon yöntemlerine ait ortalamalar Kruskal-Wallis testi ile kıyaslanmıştır. Farklı ekstraksiyon yöntemleriyle tespit edilen analiz sonuçları arasındaki ilişkiler basit doğrusal regresyon analizine tabi tutulmuştur. Soxhlet ekstraksiyonu ile elde edilen yağlar hem karotenoid hem de tokoferol içerikleri bakımından diğer yöntemlerden daha yüksek değerler vermiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre yağ oranı için Soxhlet ekstraksiyonu ve soğuk ekstraksiyon ile elde edilen sonuçlar arasında doğrusal ve yüksek önemli bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Karotenoid ve tokoferol içeriği bakımından karşılaştırılan bu üç yöntem arasındaki regresyon katsayısının oldukça düşük çıktığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular farklı ekstraksiyon yöntemleri ile elde edilen yağlar üzerinden yapılan analizler sonucu bulunan değerlerin karotenoid ve tokoferol içeriği tahminlerinde birbirleri yerine kullanılmasının doğru olmadığını göstermektedir.