Kubad Abad Sarayı Kazılarında Bulunan Çiviler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gökhan Meriç
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALPTEKİN YAVAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Konya Beyşehir'deki Kubad Abad Saray Külliyesi, Ortaçağ Türk dönemine ait kırk yılı aşkın süredir devam eden kazılardan biridir. Dünya çapında şöhrete sahip çinileriyle tanınan Kubad Abad Sarayının metal buluntuları çok zengin bir repertuara sahiptir. Bunlar içinde çiviler, sayıca en büyük grubu oluşturur. Çiviler, bağlantı aracı olarak mimaride, üst yapı kuruluşlarında, binicilikte, mobilyalarda, gemi inşasında ve onarımında, savaş aletlerinde olmak üzere pek çok farklı alanda kullanılmıştır. Buna karşın Ortaçağ-Türk dönemine ait çivilerin niteliğine ve sınıflandırılmasına ilişkin herhangi bir çalışma gerçekleştirilmemiştir. Bu çalışmada, 1981'den beri devam eden kazılar sırasında ele geçen binlerce çivi arasından en iyi veriyi sağlayacak 277 örnek kronolojik, morfolojik, terminolojik ve tipolojik olarak incelenmiştir. Kubad Abad Sarayı'nda bulunan çiviler demirden, dövme tekniği ile üretilmiştir. Bunlar iki ana kısımdan oluşur. Birinci kısım, sivri uçlu gövde bölümünü ihtiva eden iğnedir. İğne bölümü dörtgen kesitli olarak dövülmüştür. Çivinin düzgün şekilde çakılabilmesine olanak sağlayan ve çekiç ile vurulan bölüm olan kabaralar ise genellikle dairesel ve dörtgen kesitlidir. Çiviler, kabara formu göz önüne alınarak iki ana tip altında incelenmiştir. Kültür tabakalarının geç dönemde yaygınlaşmış bir şekilde zirai faaliyetlerle tahrip edilmiş olması nedeniyle sadece buluntuların tarihi konusunda değil asli yeri hususunda da stratigrafi bizlere sağlıklı bilgiler sunmaz. Tarihlendirme konusunda tespitte bulunmamıza olanak sağlayan en önemli buluntular in-situ durumdaki çivilerdir. Bunlar çoğunlukla hatıl boşluklarında bulunmuş olup, kiremitler üzerinde de görülür. Çalışmamızda ele aldığımız çiviler Geç Helenistik, Roma, Bizans ve Eski Türk Dönemi kazılarında ele geçen örnekler ile biçim, form, teknik ve kullanım alanları göz önüne alınarak karşılaştırılmış, Kubad Abad Sarayı'nda görülmeyen ancak diğer Ortaçağ dönemi kazılarında karşılaşılan farklı tipler tespit edilmiştir.