Düzenli konut yerleşimleri ve kentsel dönüşüm; Bursa, Nilüfer örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GAYRİMENKUL GELİŞTİRME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA TÜRKMEN
Danışman: Arzu Başaran Uysal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kent çeperlere doğru büyüyüp gelişmeye devam ederken merkezi konumdaki gayrimenkuller zaman içerisinde eskimeye başlar. Gelişen teknoloji ile hem yapı strüktürü hem de aydınlatma, havalandırma, iklimlendirme, otomasyon ve güvenlik gibi yapı sistemleri açısından çağa uygun ve afete dayanıklı yapılar inşa edilmektedir. Kent büyüdükçe ve yapı teknolojileri geliştikçe merkezi konumda uzun süre yatırımsızlık dönemi geçiren gayrimenkullerin üzerinde proje baskısı oluşmaktadır. Çünkü merkezde ekonomik verimliliğini yitiren gayrimenkulün toprak rantı ile potansiyel rantı arasındaki fark artmakta ve bu da rant açığını oluşturmaktadır. Bu tezde, 2012 yılında yürürlüğe giren 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Yasaya dayanarak geliştirilen kentsel dönüşüm projeleri ve uygulamalarında kentsel rantın ve gayrimenkul sektörünün oynadığı rol araştırılmaktadır. Çalışma alanı olarak seçilen Bursa'da, 1980'li yıllarda işçi mahalleleri olarak gelişen Nilüfer İlçesi'nin en fazla kentsel dönüşüm talep edilen ilçesi olduğu görülmüştür. Afet riski daha yüksek olan konut stokuna sahip İlçeler yerine planlı olarak gelişen Nilüfer İlçesi'nde oluşan kentsel dönüşüm taleplerinin nedenleri araştırılmıştır. Daha önce afet riski taşıyan, işlevini kaybetmiş, eskimiş yapı stokunun bulunduğu alanlarda kapsamlı kentsel dönüşüm uygulamaları yerini parsel ölçeğinde yenileme projelerine bırakmıştır. Tezde kentsel dönüşüm projelerinin ve riskli yapıların dağılımı, konut satış istatistikleri gibi verilerin değerlendirilmesinin yanı sıra gayrimenkul sektörünü temsilen kamu kurumu , özel sektör (inşaat ve gayrimenkul) , finans sektörü yetkilileri ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Afet riski esas alınarak yapılması beklenen kentsel dönüşüm projelerinin yer seçimine kentsel rantın önemli bir rol oynadığı bulgulanmıştır. Bu projelerde risk faktörünün tamamen yok sayıldığı söylenemez, gelişen yapı teknolojilerinin imkânları dâhilinde dayanıklı binalar ortaya çıkmaktadır ancak buradaki temel motivasyonun karlılık olduğunu görülmektedir.