Okul Öncesi Eğitimde Çocukların Yaratıcı Hayal Gücü Gelişimini Etkileyen Faktörler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Dilek Aydemir
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): OSMAN YILMAZ KARTAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönem çocuklarının yaratıcı hayal gücü gelişimine ilişkin uygulamalardaki mevcut durumu belirlemek, yaratıcı hayal gücü ile ilgili eğitim uygulamalarında yaşanan sorunları belirlemek, bu sorunları çözmeye yönelik eylemler planlamak, bu planları uygulamak, değerlendirmek ve de en etkili uygulamayı belirlemektir. Eylem araştırması deseninde düzenlenen çalışma 2017-2018 Eğitim Öğretim yılı ikinci döneminde Bursa ili Kestel ilçesinden seçilen bir anasınıfında gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu yedisi kız, beşi erkek olmak üzere 12 okul öncesi eğitim öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerden biri beş yaşında, diğerleri altı yaşındadır. Uygulamaya Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Öğretim Programı kapsamındaki günlük planlarla başlanmış, öğrencilerin mevcut yaratıcı hayal gücü düzeyleri tespit edilmiş, yaratıcı hayal gücü puanlarından elde edilen bulgular ise eylem araştırmasının temel problemini ortaya çıkarmıştır. Ardından öğretmenin, yaratıcı hayal gücü gelişiminde etkili olacağı düşünülen faktörlere yönelik etkinlikler planlaması ile eylem araştırması süreci başlamıştır. Planların uygulanmaya başlanmasıyla ise eylem araştırmasında planlama-uygulama-değerlendirme-yansıtma döngüleri işe koşulmuştur. Her döngüden sonra çocuklara "Yaratıcı Hayal Gücü Testi" uygulanmış, gözlem, görüşme, dokümanlar gibi nitel veri toplama tekniklerinden yararlanılmış, ardından süreç değerlendirilmiş, uygulamada yaşanan sorunlar tespit edilmiş ve bunlara yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Bu öneriler ise bir sonraki eylem planının uygulamasını oluşturmuştur. Çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı Öğretim planları, gezi etkinlik planları, motivasyon içerikli etkinlikler, yaratıcı sorular ağırlıklı etkinlikler ve hayal gücü etkinliklerinin uygulandığı 5 döngü gerçekleştirilmiştir. Okul öncesi dönem öğrencilerinin yaratıcı hayal gücü gelişimini destekleyecek bu uygulamaların ardından uygulamalardan en etkili olanları değerlendirilerek çalışma sonlandırılmıştır. Araştırma sonucunda, yaratıcı hayal gücü destekleyici uygulamalar için Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Öğretim Planına uygun günlük planların uygulandığı mevcut durumda, çocukların canlılık puanlarının yüksek ancak orijinallik ve dönüştürülebilirlik puanlarının düşük olduğu görülmüştür. Gezi etkinlikleri döngüsü sonucunda ilk haftaya oranla çocukların canlılık ve dönüştürebilirlik puanlarında kısmi düzeyde ilerlemeler kaydedilmiştir. Devam eden süreçte motivasyon desteğiyle yaratıcı hayal gücünün orijinallik boyutunda; yaratıcı soruları sürece dahil ederek dönüştürülebilirlik boyutunda; hayal gücü eğitimiyle hem orijinallik hem dönüştürülebilirlik boyutunda artış sağlanabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.