Bazı Tuzlanmış Su Ürünlerinde Antibiyotiklere Dirençli Bakterilerin Belirlenmesi ve Genetik Karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK KAHRAMAN YILMAZ
Danışman: Nermin Berik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güvenli gıdada istenmeyen en önemli parametrelerden biri hastalığa neden olan bakteri veya antibiyotik direnci olan bakterilerin varlığıdır. Bu çalışmada balıkçılardan ve balık marketlerinden temin edilen tuzlu sardalya (ançüez) ve lakerda örneklerinde çoklu-antibiyotik dirençli bakterilerin varlığı araştırılmıştır. Balıkçılardan alınan lakerda örneklerinde antibiyotik direnci gösteren bakterilerden Pseudomonas fluorescens, Staphylococcus haemolyticus, Staphylococcus pasteuri ve Staphylococcus equorum izole edildi. Bununla birlikte balık marketlerinden temin edilen larkerda örneklerinde Carnobacterium maltaromaticum, Carnobacterium mobile, Vibrio hibernica ve Vibrio rumoiensis türleri izole edilmiştir. Balıkçılardan temin edilen ançüez örneklerinde Bacillus cereus, Chryseobacterium spp., Kocuria rhizophila ve Psychrobacter spp. türleri izole edilmiştir. Balık market izolatları arasında ise Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus haemolyticus, Bacillus anthracis, C. maltaromaticum, Chryseobacterium carnipullorum türlerinin çoklu antibiyotik dirençliliği tespit edilmiştir. Bu bakteriler arasında blaTEM, blaZ, tetK, dfrD, qnrA, qnrB, qnrS, strA-strB, aphAI-IAB, aac( 6')-Ib, mecA, msrA, msrB ve/veya VanA direnç genlerini taşıdıkları belirlenmiştir. Ayrıca bu çalışmada, turunç çiçeği, karanfil tanesi ve portakal kabuğu esansiyel yağları ile etanolik ekstraktların, ançüez ve lakerda örneklerinden izole edilen antibiyotiğe dirençli bakteriler üzerindeki antimikrobiyal etkileri araştırılmıştır. Esansiyel yağların etanolik ekstraktlardan daha etkili olduğu bulunmuştur. Turunç çiçeği ve karanfil esansiyel yağları, Bacillus cereus, Bacillus anthracis, Chryseobacterium carnipullorum, C. maltaromaticum, Kocuria rhizophila, P. fluorescens, Psychrobacter faecalis, S. haemolyticus, S. epidermidis S. pasteuri, S. equorum, V. hibernica ve V. rumoiensis üzerinde güçlü bir inhibitör etki göstermiştir. Sonuç olarak, ançüez ve lakerdanın hazırlanmasında hijyen koşullarının sağlanması, bulaşma yollarının belirlenmesi, önlemlerin alınması, üretici ve tüketicilerin bilinçlendirilmesi halk sağlığı açısından önemlidir.