Çanakkale'de zeytinyağı üretiminde kooperatifleşme ve markalaşma: S.S. Pıtıreli köyü tarımsal kalkınma kooperatifi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE MUTLU
Danışman: Sibel Tan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de tarım; beslenme ihtiyacının karşılanması, tarıma dayalı sanayiye hammadde temin etmesi, tarım ve tarım dışı sektörlere istihdam katkısı, dış ticaret ve ödemeler dengesi üzerine etkisi açısından ülke ekonomisindeki önemini koruyan bir sektördür. Ülkemizde Zeytin ve Zeytinyağı hem üretim alanı hem de üretim değeri açısından önemlidir. Dünyadaki tüketim eğilimlerindeki değişimler sağlıklı bir ürün olması açısından Zeytinyağı tüketimini giderek artırmaktadır. Ancak zeytinyağı üretiminde dünyada dördüncü ülke olan Türkiye'de ihracatın dökme olarak yapılması mevcut üretim potansiyeline rağmen zeytinyağı üretiminde katma değer kaybını gündeme getirmektedir. Dolayısıyla zeytinyağı ticaretinde dünyadaki rekabet şartlarında zeytinyağında pazar payımızın artırılmasında kilit nokta markalaşmadır. Markalaşma sürecinde üreticilerin tek tek bu süreci gerçekleştirmeye çalışması yerine kooperatifler aracılığıyla örgütlenmiş bir şekilde gerçekleştirmesi çok daha kolay olacaktır. Bu çalışmada zeytinyağı üretim faaliyeti yapan ve markalaşma sürecini tamamlamış olan S.S. Pıtıreli Kalkınma Kooperatifi ortaklarıyla tam sayım yönetimiyle anket yapılarak ortakların markalaşma sürecine bakış açıları incelenmiştir. Araştırma sonucunda ortakların ürün fiyatı, kalite artışı ve tüketici tercihi bakımından markalaşmaya olumlu baktıkları tespit edilmiştir. Ancak ortakların ürettikleri zeytinin tamamını kooperatife satmadıkları ürünün önemli bir kısmının hala daha aracı ve tüccarlara satıldığı da araştırma bulgularından biridir. Bu bağlamda kooperatif ortaklarının sahip olduğu eğitim bilincinin de değerlendirilerek markalaşma bilincini artıracak faaliyetlerin teşvik edilmesi önerilmiştir. Ayrıca kooperatif adına yapılabilecek Avrupa Birliği (IPARD) kırsal kalkınma projeleri ve bu kapsamda kullanılabilecek fonlar ile bir taraftan tarıma dayalı sanayinin geliştirilmesi, diğer taraftan güçlenmiş bir marka ile kooperatife katma değer artışı sağlayacağı düşünülmektedir.