Armut Üreticilerinin Pestisit Kullanım Davranışları Üzerinde Etkili Değişkenlerin Belirlenmesi: Bursa İli Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet AKÇAM

Danışman: Özge Can Niyaz Altınok

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarımsal üretimde verim ve kalite artışı sağlamak amacı ile kimyasal mücadele yöntemleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Tarımsal ilaç kalıntısının en yoğun kullanıldığı bitkisel ürün grubu, meyve ve sebzelerdir. Bu amaçla araştırmada Türkiye'nin 2021 yılında dünya üretiminde 5. sırada olduğu armut, ürün olarak seçilmiştir. Bursa ili Türkiye armut üretiminin % 39,4'ünü tek başına karşılamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye açısından önemli bir tarımsal üretim potansiyeline sahip olan ve buna paralel olarak Türkiye'nin en fazla tarım ilacı kullanan illerinden biri olan Bursa ilinde, armut üreticilerinin özelliklerinin belirlenmesi ve tarım ilacı kullanım davranışlarının modellenmesidir. Buna göre Oransal Örnekleme Formülü ile belirlenmiş 290 armut üreticisi ile yüz yüze anket yapılmıştır. Elde edilen birincil verilerin analizinde temel istatistiki yöntemlerin yanı sıra Güvenirlik Analizi, Planlanmış Davranış Modeli çerçevesinde Açıklayıcı Faktör Analizi ve Yapısal Eşitlik Modeli yöntemleri kullanılmıştır. Açıklayıcı Faktör Analizi sonuçlarına göre; armut üreticilerinin tarımsal ilaç kullanım davranışları, tarım ilaç kullanımını azaltma niyetleri, tutumları, subjektif normaları ve algılanan davranışsal kontrolleri olmak üzere araştırmada altı adet faktör elde edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli sonuçlarına göre subjektif normlar ve algılanan davranışsal kontrol, armut üreticilerinin tarımsal ilaç kullanımını azaltma niyeti üzerinde etkili bulunmuştur. Armut üreticilerinin, tarımsal ilaç kullanımını azaltma niyetleri bulunmakla birlikte, bu niyetin davranışa dönüşemediği görülmektedir. Çiftçilerin tarımsal ilaç kullanım davranışlarını tetikleyecek önlemler alınması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Davranış, Planlanmış Davranış Teorisi, Pestisit, Yapısal Eşitlik Modeli.