Çanakkale'de bal arıları tarafından toplanan arı polenlerinin çeşitliliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MESUT CAN TOPAL
Danışman: Hanife Akyalçın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Çanakkale'de bal arıları tarafından toplanan arı polenlerinin çeşitliliğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çanakkale'de 2017 Nisan-Mayıs döneminde 11 farklı istasyondan taze arı polen örnekleri Çanakkale İli Arı Yetiştiricileri Birliği aracılığı ile arıcılardan temin edilmiştir. Bu çalışmada arı polen örneklerinin her bir istasyon için ayrı ayrı temsili %10'luk kısımları analiz için tartılmış ve renklerine ayrılmıştır. Bu aşamadan sonra, tarafamızdan ilk kez bu çalışmada polen peletlerinin bal arıları açısıdan önem derecelerini belirlemek için yeni bir standart oluşturulmuştur. Buna göre polen peletlerinin ağırlık birimi bakımından ≥ %10 ve üzeri Dominant, %5-10 arası Sekonder, %1-5 arası Minör ve ˂ %1'den küçük ise Eser olarak adlandırılmıştır. Renklerine göre ayrılan arı polen peletleri Wodehouse (1935) yöntemine göre preparatları hazırlanmıştır. Polen preparatları LEICA DM2500 ışık mikroskobunda incelenmiş ve LEICA DFC295 mikroskop kamerasıyla polen mikrografları alınmıştır. Mikroskobik analizler sonucu Çanakkale genelinde Nisan-Mayıs dönemi boyunca bal arılarının 27 familyaya ait 66 farklı polen taksonundan yararlandığı tespit edilmiştir. Bal arıları bu dönemde miktar bakımından en çok Brassicaceae (%23.1), Cistaceae (%22.5), Rosaceae (%11.06), Papaveraceae (%5.36), Oleaceae (%7.52) ve Fabaceae (%7.31) familyalarına ait taksonları polen kaynağı olarak kullanmıştır. Bal arılarının en çok tercih ettiği polen taksonları ise %17.68 ile Cistus creticus, %8.53 ile Raphanus raphanistrum, %6.94 ile Diplotaxis sp., %5.33 ile Papaver rhoeas ve %5 ile Olea europa türleridir. Tanımlanan arı polen örnekleri %54.53'ü sarı renk ve tonlarda, %24.56'sı turuncu renk ve tonlarda, %7.44'ü yeşil renk ve tonlarda, %6.24'ü kahverengi tonlarda, %3.78'i bej rengi, %1.36'sı mavi renkte, %0.99'u gri renk, %0.66'sı kırmızı renk ve %0.44'ü beyaz renkte bulunmuştur.