İleri Yaş Depresyonda Optik Koherens Tomografi Anjiyografi Parametreleri ile Depresyon Şiddeti İlişkisinin İncelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZARİFE ESRA KILIÇASLAN

Danışman: Hülya Ertekin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ VE AMAÇ: Major depresif bozukluk her yaşta görülebilen, kronik, tekrarlayıcı olmasına rağmen tedavi edilebilen bir hastalıktır. Depresyon tanı konulması ve şiddetinin belirlenmesinde çeşitli biyolojik belirteçler araştırılmaktadır. Bu çalışmada amaç ileri yaş depresyon hastalarında optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA) ve optik koherens tomografi (OKT) cihazları ile retina parametrelerinin incelenmesi, hastalığın şiddeti ile korelasyonu ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırılmasıdır. YÖNTEM: Vaka-kontrol çalışması olarak tasarlanan çalışmamıza, Ağustos 2024 ve Şubat 2025 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran 55 yaş üstü 31 major depresif bozukluk tanılı hasta ve 30 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 61 kişi dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, mini mental test, geriyatrik depresyon ölçeği ve geriyatrik anksiyete ölçeği uygulandı. Nidek RS-3000 OKTA ve OKT cihazlarıyla hasta ve sağlıklı kontrollerde OKTA cihazıyla makulada foveal avasküler zon, yüzeyel, derin, koroid, koryokapiller tabakadaki vasküler ve perfüzyon dansiteleri, optik disk başı ve radial peripapiller kapiller pleksustaki vasküler ve perfüzyon dansiteleri; OKT cihazıyla makula ganglion hücre kompleksi ve optik disk retiküler sinir lifi tabakası kalınlığı ölçülmüştür. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hasta ve kontrol grubunun yaş ve cinsiyet verileri istatiksel açıdan benzerdir. Depresyonu olan bireylerin geriyatrik depresyon ölçeği ve geriyatrik anksiyete ölçeği puanları kontrol grubu bireylere göre anlamlı ölçüde daha yüksekti (p 0,05). Depresyon hastalarının geriyatrik depresyon ve anksiyete ölçek puanları ile OKT ve OKTA cihazlarıyla ölçülen parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar saptanmadı (p>0,05). SONUÇ: Yaşlanma sonucu bireylerde ek tıbbi hastalıklar, ilaç kullanımı gibi durumların ortaya çıkması ile vasküler dejenerasyon oluşmaktadır, bu nedenle ileri yaştaki kişilerde retinanın vasküler yapılarının karıştırıcı faktörler olmadan hastalığın şiddeti ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırılması değerlendirilememiştir. İleri yaş depresyon hastalarında tanı konulması, depresyon şiddetinin ölçülmesi ve takip planı yapılmasında anlamlı sonuçlar elde edilebilmesi için farklı biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Major Depresif Bozukluk, İleri Yaş Depresyon, Optik Koherens Tomografi Anjiyografi