Mısırda Verim ve Kalite Özelliklerinin Kaynak-Depo İlişkisi ve Fizyolojik Parametreler Yardımıyla İncelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatih Kahrıman

Danışman: Cem Ömer Egesel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma mısırda protein, yağ ve karbonhidrat oranının değişimi ile toprak üstü aksamda kuru madde verimi ve organlara dağılımını farklı konu başlıkları altında incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada yüksek yağlı (IHO) ve yüksek proteinli (IHP) iki adet mısır hattı, iki erkek ebeveyn ile (B73 ve Mo17) melezlenerek 8 farklı genotipten oluşan bir set oluşturulmuştur. Bu genotipler 2010-2011 ve 2011-2012 yıllarında denemeye alınmıştır. Ekimden itibaren 40., 60., 82., 100 ve 122. günlerde çeşitli ölçüm ve gözlemler yapılmıştır. Bu çalışmada 33 farklı direkt ölçülen özellik ile bu ölçümlere dayalı olarak hesaplanan 23 ayrı parametre hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.Araştırma bulguları hibrit ve ebeveyn genotipler arasında incelenen özelliklerin çoğu bakımından önemli farklar olduğunu göstermiştir. Yağ oranı ve protein oranı yüksek hat-hibritler arasında da önemli farklılıklar saptanmıştır. İncelenen özellikler zamana bağlı olarak farklı şekillerde değişim göstermiştir. Genetik etki değerlendirmelerinde ele alınan özelliklerden 15'inin üstün dominans, 22'sinin üstün dominans-dominant, 2'sinin ise eklemeli gen etkilerinin kontrolünde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca eklemeli etkilerin diğer genetik etkilerle beraber 21 özelliğin değişiminde pay sahibi olduğu da görülmüştür. Heterosis analizlerinde ele alınan özelliklerden 11'inin negatif, diğer özelliklerin pozitif yönde ortalama heterosis değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Radyasyon kullanımı ve kuru madde üretimi bakımından hibritler ebeveyn hatlara üstünlük sağlamış ve yüksek proteinli hibritlerin diğer genotiplerden önemli farklarının olduğu tespit edilmiştir.