Çanakkale ili elma bahçelerindeki bitki paraziti nematod faunasının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ENES CEYHUN ARSLAN

Danışman: Uğur Gözel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Çanakkale ilinde elma yetiştiriciliği yapılan alanlardaki bitki paraziti nematod türlerinin tespiti amacıyla yürütülmüştür. Arazi çalışmaları kapsamında Bayramiç, Merkez, Ezine, Lapseki ve Biga ilçelerinden toplam 130 toprak örneği alınmıştır. Yapılan morfolojik ve morfometrik incelemeler sonucunda 16'sı tür düzeyinde olmak üzere 30 farklı cins nematod teşhis edilmiştir. Çalışmada en yaygın olarak sırasıyla Aphelenchoides spp. (%13,61), Paratylenchus spp. (%3,46), Pratylenchus spp. (%3,02), Ditylenchus spp. (%2,78) ve Tylenchus spp. (%2,75) cinslerine ait türlere rastlanmış ayrıca elma açısından önemli bitki paraziti türler olan Meloidogyne incognita, Meloidogyne javanica, Pratylenchus vulnus, P. neglectus ve P. thornei tespit edilmiştir. Araştırmada Pratylenchus (P. thornei, P. neglectus, P. penetrans, P. vulnus), Helicotylenchus (H. digonicus, H. dihystera, H. canadensis), Meloidogyne (M. incognita, M. javanica), Merlinius brevidens, Ditylenchus myceliophagus, Filenchus sheri, Psilenchus hilarulus, Coslenchus turkeyensis, Aphelenchus avenae ve Paratylenchus tateae gibi türler tanımlanmıştır. Paratylenchus tateae'nin Türkiye'de ilk kez elma bahçelerinden tespit edilmiş olması çalışmanın önemli bir çıktısıdır. Elde edilen bulgular bölgedeki elma bahçelerinde nematod kaynaklı zarar riskinin yüksek olduğunu göstermekte ve entegre mücadele yöntemlerinin uygulanması gerektiğine işaret etmektedir.