Petrol ve dogalgaz fiyatlarındaki degisimin cari açık üzerindeki etkisi: Türkiye örnegi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA GÜRBÜZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MELİHA ENER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanayi Devrimi'nden günümüze değin insanoğlunun en vazgeçilmez ihtiyaçlarından biri enerji sayılmaktadır. Hem teknoloji zincirinde temel girdi niteliği taşıması ve hem de giderek artan makineleşme olgusu içerisindeki fonksiyonel önemi enerjiyi ülkelerin zorunlu ihtiyacı kılmaktadır. Ülkelerin büyüme hızlarında artış kaydetmek ise üretim zincirindeki her halkanın yerine dengeli bir şekilde konulmasına bağlıdır. Bu durumda büyümeyi sağlayacak üretim artışını gerçekleştirebilmek için yeterli sermayenin ortaya konulması gerekmektedir. Türkiye'nin ara ve sermaye mallarını ithalat yolu ile karşılayan bir ülke olduğu düşünülürse; ekonomik büyümede yaşanan yükseliş trendi, enerji tüketimi artışını tetiklerken, yüksek enerji ithalatı da beraberinde cari açığı getirmektedir. Bu çalışmada, 1998:Q1-2015:Q4 yılları arasında Türkiye'de enerji kaynaklarından petrol ve doğalgaz fiyatlarının cari açığa olan etkisi incelenmiştir. Değişen petrol ve doğalgaz fiyatlarıyla cari açık arasındaki ilişkinin incelendiği çalışmada serilerin durağanlıkları ADF ve Philips-Perron testleri ile ölçülmüştür. Ele alınan değişkenlerde görülen ikiden fazla kırılma üzerine Carrion-i-Silvestre (2009) Çoklu Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testi, Maki (2012) Eşbütünleşme Testi, Hacker ve Hatemi-J (2012) Bootstrap Granger Nedensellik Testi, Hacker ve Hatemi-J (2012) Bootstrap Simetrik Granger Nedensellik Testleri yapılmıştır. Belirtilen yıllarda petrol ve doğalgaz fiyatlarından cari açığa doğru bir nedenselliğin olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Petrol, Doğalgaz, Cari Açık, Maki Eşbütünleşme Testi, Hacker ve Hatemi-J Bootstrap Granger Nedensellik Testi.