Sosyal bilimlerde fenomenolojik ve temellendirilmiş kuram desenlerinin araştırma metodolojisi açısından tartışılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN KESKİN

Danışman: Şeref Uluocak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada; nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik ve temellendirilmiş kuram desenleri araştırma metodolojisi açısından tartışılmıştır. Giriş bölümünde, bilgi sosyolojisiyle alakalı temel tartışmalar verilmiş, ikinci bölümde fenomenolojik desen irdelenmiş, üçüncü bölümde temellendirilmiş kuram analiz edilmiştir. Çalışmanın tartışma bölümünde; her iki araştırma deseninin epistemolojik, ontolojik, aksiyolojik ve metodolojik sayıltılar bağlamında ortaya çıktıkları halleriyle kalmadıkları; kurucularının ardılları tarafından oldukça köklü değişimlere uğradıkları serimlenmiştir. Bu serimleme sonucunda, eleştirel realizmin tavsiye ettiği eleştirel-metodolojik çoğulculuk perspektifi aracılığıyla; sosyal bilim araştırmalarında desenlerin bir arada kullanılmasının ontolojik ve epistemolojik nedenleri açıklanmış, ardından bunun nasıl mümkün olacağı özetlenmiştir. Böylece çalışmanın sonuç bölümünde; hem eleştirel-metodolojik çoğulcu yaklaşımın hem de desen nirengilemesi ve diğer nirengileme türlerinin sosyal bilim araştırmalarında işlevsellik vaat ettiği sonucuna varılmıştır.