Sağlık çalışanlarının aşılara ilişkin tutumları ve etkileyen faktörler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RÜVEYDA DURAN

Danışman: Nazan Çalbayram

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tanımlayıcı ve kesitsel türde olan bu araştırma Kocaeli ilinin bir ilçe devlet hastanesinde Mart 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın evrenini hastanede çalışan doktor, hemşire ve ebe (N=363) oluşturdu. Çalışma 287 kişi ile tamamlandı. Veriler yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak "Veri Toplama Formu" ve " Aşıya İlişkin Tutumlar Ölçeği" ile toplandı. Veri toplama formu; soyodemografik veri toplama formu ve çalışanların aşıya ilişkin düşünceleri, davranışları ve etkileyen faktörleri belirleme formu olarak iki kısımdan oluşmaktadır. Verilerin analizinde Shapiro Wilk, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman korelasyonu testleri kullanıldı. Sağlık çalışanlarının %17,1'i erkek, %82,9'u kadın ve %73,5'inin çocuk sahibi olduğu belirlendi. Çocuk sahibi olan katılımcıların %99,5'inin çocuklarının aşılarını yaptırdığı tespit edildi. Katılımcıların %58,2'sinin çocuğuna COVID-19 aşısı yaptırmayı düşündükleri saptandı. Sağlık çalışanlarının %22,6'sının aşılama hakkında olumsuz düşüncelerinin bulunduğu, %0,7'sinin ise aşıyı gerekli bulmadıkları belirlendi. Aşılama hakkında olumsuz düşünce durumu ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlendi (p<0,05). Farkın sebebi incelendiğinde kadınların erkeklere göre daha yüksek oranda evet cevabını verdiği görüldü. Çalışmamızda aşılanma oranlarında yüksek sonuçlar bulunmuş olsa da aşı tereddüdü yaşayan sağlık çalışanlarının olduğu görüldü. Nedenlerine baktığımızda aşılama hakkında olumsuz düşünceleri özellikle sosyal medya ve internetten elde ettikleri, aşıların içeriğine güvenmemeleri ve yan etkilerinden korkmaları olarak tespit edildi. Sağlık çalışanlarına aşılara ilişkin etkin ve sürekli olarak eğitimlerin planlanması ve uygulanması, (kongre, sempozyum, hizmet içi eğitimler) önerilebilir.