Aleksandria Troas Kentinde Dor Düzeninde bir Portiko


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Dilek ÇOBANOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TURAN TAKAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu yüksek lisans tez çalışması antik Troas bölgesinin önemli Roma dönemi yerleşimleri arasında yer alan Aleksandria Troas kentinde Aşağı Agora olarak adlandırılan alanda bulunan dor düzenli bir mermer portiko yapısını çoğu yüzeyde yayılmış olarak ve bir kısmı ise kazı çalışmaları ile ortaya çıkarılmış mimari parçalardan yola çıkarak incelemeyi amaçlar. Büyük bir olasılıkla Roma dönemine ait olan Forum alanının ikinci yapım evresine bağlı olarak inşa edilmiş olan bu portiko yapısı Hellenistik dönemde de burada yer almış olan bir stoa'nın ikinci yapım evresini temsil ettiği düşünülmektedir. Yapı büyük bir olasılıkla, bugün hala kalıntıları mevcut olan, Forum alanının batı yanında yer alan ve Forum alanını yapay olarak genişleten kripto portiko yapısının batısına bitişik olarak yer almaktaydı. Bu portiko aynı alanda yer alan kripto portiko ile aynı yapım evresine ait olduğu anlaşılmaktadır. Kripto portiko'nun işlevlerinden biri yazları serin, kışları kuru mekanlar olmalarıdır. Portiko yapısı da benzer işlevleri olan bir yapı olarak tasarlanmıştır. Aleksandria Troas'ta yer almış olan bu Dor düzeni portiko yapısının büyük bir olasılıkla inşası tamamlanmamıştı. Genelde Roma dönemi portikolarının tipik bir özellik olan çift kat uygulamasının burada da uygulanmış olma olasılığı vardır. Söz konusu bu Yüksek Lisans çalışmanın amacı antik kentteki kazı çalışmalarından elde edilen bilgiler ışığında ve diğer yerleşimlerden bildiğimiz benzer Dor düzenindeki yapılara dayanarak yapının yeniden ayağa kaldırma denemesi yapmak olduğu kadar bu yapının Roma dönemi Alexandria Troas kent yaşantısındaki yeri konusunda değerlendirmeler yapmaktır. Bu tür mimari yapıların örneklerine Anadolu arkeolojik kayıtlarında çok sıklıkla rastlamadığımızdan dolayı ve Anadolu'da Dor mimarisine özgü unsurların çok sıklıkla rastlanmadığından dolayı bu çalışmanın Roma arkeolojine bir katkı sağladığı düşünülmektedir. Aleksandria Troas kenti Roma İmparatorluğunun Parion ile birlikte Anadolu'da kurmuş olduğu ender koloni kentleri arasında yer aldığından dolayı önemli kamusal yapıların inşasına sahne olmuştur. Burada incelenen portiko yapısı da buna güzel bir örnektir.