Türkiye'deki Avrupa yılan balığı stoklarının ayrımında otolit şekil analizi

UTKU CAN AY

Türkiye'deki Avrupa yılan balığı stoklarının ayrımında otolit şekil analizi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UTKU CAN AY

Danışman: Şükran Yalçın Özdilek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Avrupa yılan balığı (Anguilla anguilla (L.), Baltık Denizi'nden Kuzey Afrika'ya kadar geniş bir dağılım alanına sahip, morfolojik değişim geçiren ve hayatında bir kez döl veren bir türdür. En son çalışmalar Avrupa yılan balığının dünyadaki popülasyonunun hala düşme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bu nedenle stokların izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Otolitler, balıkların iç kulağındaki kalsiyum karbonat birikintileridir ve balıkların biyolojik ve ekolojik özellikleri hakkında bilgi toplamak için önemli bir araçtır. Günlük büyüyen otolitlerin şekillerinin balığın yaşadığı ortama göre farklılıklar gösterdiği bilinmektedir. Otolit şekil analizi yöntemi ile stok tahminlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada otolit şekil analiz yöntemi kullanılarak Türkiye'de Çanakkale, Muğla ve Bafa havzalarından toplanan yılan balığı otolitlerinin stok ayrımında kullanılıp kullanılamayacağını test etmek amaçlandı. ShapeR paketi kullanılarak bu üç popülasyondan alınan otolit örneklerinin şekil analizi yapıldı ve gruplar arasındaki farklılıkların önem derecesi PERMANOVA ve CAP (Kanonik Koordinatlar Analizi) yöntemleri ile test edildi. Yapılan analizler sonucunda birbirine daha yakın olan Muğla ve Bafa havzalarından toplanan yılan balıklarının otolit şekilleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamadı (P>0,05). Bu istasyonların örnekleri birleştirilip Çanakkale örnekleri ile kıyaslandığında ise bu iki grup arasında istatistik olarak anlamlı farklılık bulundu (P<0,05). Analiz sonuçlarına göre yılan balıklarında otolit şekil analizi yönteminin birbirine nispeten uzak olan istasyonlardaki popülasyonları ayırt etmek için kullanılabileceği söylenebilir.